Orkiestra Symfoniczna Filharmonii im. H. Wieniawskiego

Najstarszy zespół filharmoniczny działający w Polsce po II wojnie światowej – istnieje od grudnia 1944. Funkcję dyrektora naczelnego pełni Jan Sęk,  a dyrektora artystycznego i  dyrygenta Wojciech Rodek. W grudniu 1944 zorganizowano Lubelską Orkiestrę Kameralną, przekształconą w 1946 w Miejską Filharmonię w Lublinie. Pierwszym Dyrektorem Filharmonii został Jan Widmański, a stałym dyrygentem i kierownikiem artystycznym, jej dotychczasowy organizator, Zygmunt Szczepański.

Przed końcem sezonu artystycznego 1946/47, Zygmunt Szczepański zrezygnował ze swojego stanowiska i opuścił Lublin. Dyrektorem pozostał nadal Jan Widmański, a kierownictwo artystyczne objął Adam Wyleżyński. Dnia 21 listopada 1949, zarządzeniem Ministra Kultury i Sztuki, Filharmonia uzyskała miano Filharmonii Państwowej w Lublinie.
W roku 1951 dyrektorem został Antoni Niemczynowski, natomiast kierownikiem artystycznym – Robert Satanowski i Felicjan Lasota. Od 1 lutego 1953 dyrektorem Filharmonii został R. Wiercioch, a  w sezonie artystycznym 1954/1955 kierownikiem artystycznym był Olgierd Straszyński. W dniach 13 i 15 maja 1955 roku, odbyły się dwa koncerty jubileuszowe Filharmonii Lubelskiej z okazji 10 rocznicy jej istnienia. Był to okres większego rozmachu w działalności orkiestry. Nastąpiły również zmiany w kierownictwie – Olgierda Straszyńskiego, który został kierownikiem Orkiestry Symfonicznej w Olsztynie, zastąpił Karol Anbild i wówczas też zaangażowano drugiego dyrygenta, Andrzeja Cwojdzińskiego. 16 listopada 1955, Andrzej Cwojdziński został dyrektorem Filharmonii, zaś funkcję kierownika artystycznego nadal pełnił Karol Anbild. Pod koniec sezonu drugim dyrygentem został Marian Lewandowski. W roku 1957 Orkiestra liczyła już 57 instrumentalistów. Rozpoczęto stałą współpracę z chórem Towarzystwa Śpiewaczego „Echo”, czego rezultatem była większa popularyzacja muzyki chóralno-orkiestrowej.
Uhonorowaniem  sezonu artystycznego 1959/1960 były uroczystości jubileuszowe z okazji XV-lecia Filharmonii Lubelskiej. Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Lublinie nadało z tej okazji lubelskiej instytucji imię wybitnego lublinianina – wirtuoza, kompozytora i pedagoga – Henryka Wieniawskiego. Z dniem 1.01.1964 r. dotychczasowego dyrektora Andrzeja Cwojdzińskiego, zastąpił Marian Lewandowski, który stał na czele Filharmonii do 31.05.1969 r.
Przełomowe lata dla Filharmonii to okres 1969-1990 r. Dyrektorem Naczelnym i Artystycznym Filharmonii został Adam Natanek, wybitny dyrygent, absolwent Wydziału Teorii, Dyrygentury i Kompozycji w Państwowej Wyższej Szkole Muzycznej w Krakowie. Dzięki Adamowi Natankowi, Filharmonia Lubelska poszerzyła repertuar o nowe muzyczne formy i gatunki. Dyrektor i Dyrygent w jednej osobie wprowadził do repertuaru Filharmonii dzieła wokalno-instrumentalne – oratoria, msze, kantaty oraz opery w wersji estradowej. W tym okresie rozwinęła się współpraca Filharmonii z chórami amatorskimi, takimi jak: „Echo”, Chór UMCS, KUL, Akademii Rolniczej, Politechniki Lubelskiej, Archikatedry Lubelskiej. Adam Natanek zainicjował w latach 80. wyjazdy Filharmoników na występy za granicami kraju (kontynuowane przez następnych dyrektorów) – we Włoszech (1980, 1981, 1984), w Szwajcarii (1985), w Hiszpanii (1989, 1990, 1993), w Szwecji (1991, 1995), w Niemczech (1992, 1995). Zespół bierze udział w prestiżowych festiwalach: w Koszycach (1986); Festiwalu Muzyki Współczesnej w Alicante (1989); Festiwalu Flamenco w Sewilli (1990) oraz Seminarium Dyrygenckim Franco Ferrary (Włochy, 1984). Był Twórcą festiwali: Lubelski Wrzesień Muzyczny, Nałęczowskie Divertimento i letnich koncertów w Muzeum w Kozłówce oraz kościele farnym w Kazimierzu.
Zasługą Adama Natanka jest również to, że dzięki jego staraniom zmieniono projekt rozpoczętej w 1971 r. budowy nowego gmachu. Początkowo w planach nie przewidywano tam istnienia Filharmonii. Adam Natanek dokonał również wyboru wykonawcy słynnych organów (firma Schücke), znajdujących się w sali koncertowej obecnej Filharmonii. Dzięki Adamowi Natankowi, na lubelskiej estradzie wystąpili znakomici soliści i dyrygenci, m. in. Danuta Damięcka (uczennica Ady Sari), Wadim Brodski, Kaja Danczowska, Henryk Debich, Joanna Domańska, Jadwiga Kotnowska, Roman Jabłoński, Wanda Wiłkomirska, Konstanty Andrzej Kulka, Krzysztof Jabłoński, Waldemar Malicki, Krzysztof Penderecki, Edward Zbigniew Zienkowskii wielu innych. W początkach lat siedemdziesiątych przy Filharmonii Lubelskiej zaczęły powstawać liczne zespoły kameralne: Trio Stroikowe (1977), Trio Barokowe, Trio Harfowe, Trio Fortepianowe, Trio Perkusyjne.
W roku 1990 dyrektorem naczelnym Filharmonii został Leszek Hadrian, a w 1992 roku na stanowisko dyrektora artystycznego powołano Jerzego Salwarowskiego, który sprawował obowiązki do końca 1993 r.
Wiosną 1994 r., w stanowisko dyrektora artystycznego powierzono Agnieszce Kreiner, która ostatecznie sfinalizowała przeprowadzkę Filharmonii do nowej siedziby przy ul. Marii Curie-Skłodowskiej 5 w Lublinie.
W listopadzie 1996 r. Dyrektorem Naczelnym Filharmonii została Teresa Księska-Falger, a od września 1997 r. także Dyrektorem Artystycznym.
Nowa dyrektor reaktywowała znaczące dla miasta i regionu imprezy muzyczne – Nałęczowskie Divertimento i Lubelski Wrzesień Muzyczny. Filharmonicy koncertują poza granicami kraju: w Holandii (1998), w Niemczech (1997, 2001, 2002), we Włoszech (2000, 2001, 2004), w Korei Południowej (1999 – dwukrotnie), w Danii (2000, 2001, 2004), w Austrii (2003). Teresa Księska-Falger wprowadza do repertuaru Filharmonii Symfonie G. Mahlera, A. Brucknera, kompozycje H. M. Góreckiego, W. Kilara, W Lutosławskiego, K. Pendereckiego, H. Warsa, E Czernego, A. Nikodemowicza, M. Dubaja, P. Hindemitha, estradowe wersje oper G. Verdiego, G. Donizettiego, G. Pucciniego, P. Czajkowskiego. Filharmonia Lubelska włączyła się w organizację festiwalu sztuki współczesnej pod nazwą Lubelskie Forum Sztuki Współczesnej im. Witolda Lutosławskiego, którego inicjatorkami były: Agnieszka Kreiner i prof. Gabriela Klauza (Instytut Muzyki UMCS).
Od maja 2004 do stycznia 2009, Dyrektorem Naczelnym był Mirosław Ziomek, a od 6 lutego 2009 – na czele instytucji stoi Jan Sęk. W latach 2009-2011 funkcję Dyrektora Artystycznego sprawował Piotr Wijatkowski (od 1997 r. – pierwszy dyrygent), obecnie – Wojciech Rodek.

Orkiestra Symfoniczna Filharmonii Lubelskiej liczy 83 muzyków. Wykonuje zróżnicowany repertuar począwszy od muzyki baroku przez klasycyzm, romantyzm, aż po muzykę współczesną. Zespół dokonał wielu rejestracji radiowych i telewizyjnych oraz nagrał następujące płyty:

  • Souvenir de Lublin pod dyr. A. Kreiner, E. Zienkowski – skrzypce (1996); Megaus (FL CD001)
  • Jaś i Małgosia, E. Humperdinck, pod dyr. Paula Kantschiedera (1997); Darpro S.r.I. Udine (RS 953-0009)
  •  Z muzyką przez świat, P. Czajkowski Koncert skrzypcowy D-dur op. 35, M. Musorgski / M. Ravel Obrazki z wystawy pod dyr. Piotra Wijatkowskiego, D. Falger – skrzypce (1997); (Dux (FL CD002)
  • Philippe Chamouard Symfonia III Les jardins du desert, L’espirit de la nuit, Les Figures de I’invisible pod dyr. Piotra Wijatkowskiego (2001);
  • Symfonia koncertująca K. Szymanowskiego, A. Tansman Suita na dwa fortepiany pod dyr. P. Wijatkowskiego, Ewa Wolak-Moszyńska, Andrzej Pikul – fortepian (2001);
  • The Lublin Concert, Bernhard Lang Hommage a Martin Arnold 2, Wolfgang Liebhart Walzer, Dieter Kaufmann Für Clara ein romantisches Konzert pod dyr. Vladimira Kiradjieva, Elena Rozanova – fortepian (2001); (EX501-2)
  • G. Bizet Le Docteur Miracle, Uwertura a-moll, Scherzo z 1861 roku, Scenes bohémiennes z opery La Jolie Fille de Perth pod dyr. Didier Talpain, Olga Pasiecznik – sopran, Hjördis Thébault – mezzosopran, Yannis Christopoulos – tenor, Pierre-Yves Pruvot – bas (2002); (BNL112924)
  • K. Lipiński Dzieła orkiestrowe, Uwertura D-dur, II Koncert skrzypcowy D-dur op. 21 Wojskowy, Symfonia B-dur pod dyr. Piotra Wijatkowskiego, Dominika Falger – skrzypce (2003);
  • Wieczór organowy w Filharmonii Lubelskiej – Joachim Grubich – organy Filharmonii Lubelskiej (FRYDERYK 2004 – Nagroda Akademii Fonograficznej w kategorii muzyka poważna – album roku – muzyka solowa);
  • Wieniawski Dzieła na skrzypce i orkiestrę; Polonez D-dur op. 4, Fantasie Brillante sur „Faust” opera H. Gounoda op. 20, II Koncert skrzypcowy d-moll op. 22 pod dyrekcją Piotra Wijatkowskiego, Anna Maria Staśkiewicz – skrzypce (2010).
  • W.A. Mozart Serenada in C minor KV 388, Parthia in B KV 361 Capella Lublinensis (2014)
  • Wariacje na temat K. Dębskiego i inne lubelskie prawykonania. Czarnecki, Dębski, Dubaj, Pietruszewski, Mirowski pod dyrekcją Wojciecha Rodka (2015)

Od 1944 roku do dnia dzisiejszego, na estradzie Filharmonii wystąpiło wielu znakomitych mistrzów sztuki dyrygenckiej: Karol Teutsch, Jerzy Katlewicz, Henryk Czyż, Vladimir Kiradjiev, Dalia Atlas, Jan Krenz, Wojciech Michniewski, Jerzy Maksymiuk, Antoni Wit, Łukasz Borowicz, Michał Dworzyński, Krzysztof Penderecki, Zygmunt Rychert, Ahmed El Saedi, Dong H. Hyung, Tadeusz Wojciechowski, Zbigniew Graca, Marek Pijarowski, Salvator Brotons, Antón Garcia Abril, Massimiliano Caldi, Michał Klauza oraz soliści: Światosław Richter, Lidia Grychtołówna, Regina Smendzianka, Waldemar Malicki, Kevin Kenner, Aldona Dvarionaite, Guy Bovet, Almut Rössler Józef Serafin, Andrzej Chorosiński, Joachim Grubich, Konstanty Andrzej Kulka, Krzysztof Jakowicz, Dawid Ojstrach, Wanda Wiłkomirska, Yair Kless, Dominika Falger, Edward Zbigniew Zienkowski, Piotr Pławner, Bartłomiej Nizioł, Anastazja Czebatorowa, Andrzej Bauer, Tomasz Strahl, Adam Klocek, Henryk Kaliński, Dariusz Mikulski, Hanna Lisowska, Jadwiga Rappé, Stefania Woytowicz, Patricia Adkins-Chiti, Dorota Radomska, Dorota Lachowicz, Elżbieta Stengert, Izabela Kłosińska, Urszula Kryger, Maria Esther Guzman, Victor Monge Serranito, Łukasz Długosz, Dina Yoffe, Eugen Indjic, Rafał Blechacz, Tatiana Shebanova, Stanisław Drzewiecki, Philippe Giusiano, Krzysztof Jabłoński, Dominik Połoński, Bartosz Koźlak, Kuba Jakowicz, Anna Maria Staśkiewicz, Hjördis Thebault, Pierre-Yves Pruvot, Elżbieta Karaś-Krasztel, Phillipe Do, Rafał Siwek, Pavlo Tolstoy, Victoria Vatutina, Clare Hammond, Natalia Strelchenko, Paweł Gusnar, Yulianna Avdeeva, Paweł Hulisz, Grzegorz Sabeł, Elżbieta Stefańska, Joanna Zawartko.