Wzgórze nie zawsze jest wzgórzem. Parkstad i turystyka w okresie przemiany

We wrześniu 2026 roku partnerzy projektu Tourism4SDG (Program Interreg Europa 2021 – 2027) spotkali się w regionie Parkstad w holenderskim Zuid-Limburgu. Gospodarzem wydarzenia była organizacja Zuid-Limburg. Spotkanie poświęcono sposobom monitorowania turystyki zrównoważonej oraz wykorzystaniu danych do podejmowania decyzji dotyczących rozwoju regionów.

Region w trakcie przemiany

Jednym z głównych tematów spotkania była transformacja regionu Parkstad, którego krajobraz i tożsamość zostały ukształtowane przez wieloletnią działalność górniczą. Charakterystyczne wzgórza widoczne dziś w krajobrazie nie zawsze są naturalnymi formacjami terenu – część z nich powstała z materiału wydobywanego przez dziesięciolecia z kopalń, a obecnie pełni funkcje rekreacyjne i turystyczne.

Przedstawiciele Visit Zuid-Limburg, organizacji odpowiedzialnej za rozwój i promocję turystyki w regionie, zaprezentowali regionalną wizję rozwoju turystyki do 2030 roku. Zakłada ona równoważenie potrzeb mieszkańców, przedsiębiorców i odwiedzających, a także kierowanie ruchu turystycznego poza najbardziej obciążone miejsca i sezony. Ważnym elementem tej strategii jest wykorzystanie lokalnej historii i dziedzictwa przemysłowego jako części współczesnej oferty turystycznej.

Dane jako podstawa decyzji

Szczególną uwagę poświęcono regionalnemu portalowi danych turystycznych w Limburgu, który integruje dane wcześniej gromadzone przez różne samorządy i instytucje. System pozwala analizować pochodzenie odwiedzających, ich przemieszczanie się po regionie oraz natężenie ruchu turystycznego.

Region rozważa również włączenie do systemu wskaźników zrównoważonego rozwoju, obejmujących między innymi mobilność, wykorzystanie zasobów naturalnych i jakość życia mieszkańców.

Praktyczne zastosowanie tych rozwiązań zaprezentowano podczas wizyt terenowych wzdłuż Parkstadroute oraz na obszarze chronionym Brunssummerheide, gdzie dane wykorzystywane są do zarządzania ruchem turystycznym i ochrony przyrody.

Turystyka, biznes i ochrona przyrody

Program obejmował także wizyty w Alfa Brewery, SnowWorld oraz GaiaZOO. Partnerzy mogli zapoznać się z przykładami działań związanych z efektywnym wykorzystaniem zasobów, ograniczaniem wpływu na środowisko oraz ochroną bioróżnorodności. Szczególnie interesującym przykładem było GaiaZOO, które oprócz działalności turystycznej angażuje się w programy hodowlane, badania naukowe i ochronę zagrożonych gatunków.

Podczas obrad Komitetu Sterującego oraz Komitetu Dobrych Praktyk projektu partnerzy omówili postępy w realizacji działań oraz wykorzystanie doświadczeń zdobytych podczas wizyt międzyregionalnych. Wymiana doświadczeń po raz kolejny pokazała, że skuteczne monitorowanie turystyki wymaga nie tylko danych o odwiedzających, ale również wiedzy o wpływie turystyki na mieszkańców, środowisko i lokalną gospodarkę.