Program „Sprawy Wewnętrzne” – IV Edycja Funduszy Norweskich i EOG

Program „Sprawy Wewnętrzne” (Home Affairs) stanowi jeden filarów czwartej edycji bezzwrotnej pomocy finansowej przyznanej Polsce przez Norwegię, Islandię i Liechtenstein. Umowa na realizację Programu, która została podpisana w Warszawie 16 marca 2026 roku otwiera nowy etap polsko-norweskiej współpracy w obszarze bezpieczeństwa publicznego, migracji oraz ochrony ludności.

Głównym celem programu jest wzmocnienie bezpieczeństwa obywateli oraz usprawnienie funkcjonowania służb podległych Ministerstwu Spraw Wewnętrznych i Administracji (MSWiA) w obliczu nowych wyzwań geopolitycznych i technologicznych.

Polska jest największym beneficjentem Funduszy Norweskich.

Program „Sprawy Wewnętrzne” dysponuje w tej edycji następującymi środkami:

• Budżet całkowity: ok. 82,3 mln EUR (ok. 350 mln PLN)
• Norweski Mechanizm Finansowy: ok. 70 mln EUR
• Wkład krajowy: ok. 12,3 mln EUR

Operatorem Programu jest Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji (MSWiA) przy wsparciu Ministerstwa Funduszy i Polityki Regionalnej. Partnerami programu po stronie norweskiej są: Norweski Dyrektoriat ds. Ochrony Ludności i Planowania Kryzysowego oraz Norweski Dyrektoriat ds. Policji.

Obszary Wsparcia (Trzy Filary)

Program koncentruje się na trzech strategicznych obszarach:

I. Azyl, Migracja i Integracja

Wsparcie procesów związanych z legalną migracją oraz uszczelnieniem systemu azylowego.

• Działania: Cyfryzacja procedur w Urzędzie do Spraw Cudzoziemców, modernizacja infrastruktury Straży Granicznej, podnoszenie kompetencji kadr zajmujących się obsługą migrantów.
• Cel: Skrócenie czasu rozpatrywania wniosków i zapewnienie standardów ochrony praw człowieka.

II. Zwalczanie Przestępczości i Bezpieczeństwo Publiczne

Zwalczanie najgroźniejszych form przestępczości nowoczesnej i zorganizowanej.

• Działania: inwestycje w laboratoria kryminalistyczne Policji (cyberbezpieczeństwo), walka z handlem ludźmi, przeciwdziałanie korupcji oraz przemocy domowej.
• Cel: Zwiększenie skuteczności służb mundurowych.

III. Zapobieganie Klęskom i Katastrofom

Wzmocnienie odporności państwa na zagrożenia naturalne i techniczne.

• Działania: Doposażenie Państwowej Straży Pożarnej w specjalistyczny sprzęt (CBRN, ratownictwo wodne), rozwój systemów wczesnego ostrzegania ludności.
• Cel: Optymalizacja czasu reakcji i skuteczności działań ratowniczych.

Projekty predefiniowane i konkursy

Program jest wdrażany dwutorowo:

• Projekty predefiniowane (18 inicjatyw): To duże przedsięwzięcia o charakterze ogólnokrajowym, realizowane przez główne służby podległe MSWiA (Wojewódzkie Komendy Policji: w Warszawie, Lublinie, Poznaniu i Szczecinie, Straż Graniczna, Państwowa Straż Pożarna, Służba Ochrony Państwa, Rządowe Centrum Bezpieczeństwa, Państwowy Instytut Medyczny MSWiA, Urząd do Spraw Cudzoziemców).
• Otwarte nabory wniosków: na jesień tego roku zaplanowano uruchomienie konkursów dla szerokiego grona odbiorców. Będą mogły w nich uczestniczyć: jednostki samorządu terytorialnego, organizacje pozarządowe, instytucje naukowe.

Współpraca dwustronna

Ważnym elementem programu jest wymiana doświadczeń z partnerami z Norwegii, Islandii i Liechtensteinu. Współpraca ta polega na realizacji wspólnych projektów, wizytach studyjnych oraz transferze konkretnych rozwiązań wypracowanych przez służby państw-darczyńców. Pozwoli to na porównanie procedur i wdrażanie metod pracy sprawdzonych w innych krajach europejskich.

Dla potencjalnych wnioskodawców

Podmioty zainteresowane udziałem w jesiennych konkursach mogą skorzystać z Funduszu Współpracy Dwustronnej. Środki z tego funduszu są dostępne w trybie ciągłym i mogą zostać wykorzystane na nawiązanie kontaktu z norweskim partnerem lub przygotowanie wspólnej koncepcji projektu przed ogłoszeniem oficjalnego naboru.

Uruchomiony Program to nie tylko środki finansowe, ale przede wszystkim narzędzie modernizacji technologicznej służb, które koncentruje się na doposażeniu już istniejących jednostek. Program stanowi kompleksowy instrument wzmacniający bezpieczeństwo państwa, odporność społeczną oraz zdolność reagowania na współczesne zagrożenia. Łączy inwestycje technologiczne, rozwój kompetencji oraz działania edukacyjne.

Środki będą wydatkowane do kwietnia 2031 roku.