Zmiany klimatu coraz wyraźniej wpływają na nasze otoczenie – od zasobów wodnych i bioróżnorodności po funkcjonowanie miast i jakość życia mieszkańców. Jak skutecznie odpowiadać na te wyzwania na poziomie regionalnym i lokalnym? O tym rozmawiali uczestnicy V Spotkania Lokalnej Grupy Interesariuszy projektu ADAPTO (Program Interreg Europa 2021–2027).
Projekt ADAPTO wspiera rozwój wiedzy, narzędzi i dobrych praktyk, które pomagają regionom lepiej przygotować się na skutki zmian klimatu. Spotkania Lokalnej Grupy Interesariuszy umożliwiają wymianę doświadczeń oraz łączenie wiedzy eksperckiej z praktyką instytucji i lokalnych społeczności.
Takim wydarzeniem było właśnie V Spotkanie Lokalnej Grupy Interesariuszy, które odbyło się 13 sierpnia 2026 roku w siedzibie Urzędu Marszałkowskiego Województwa Lubelskiego w Lublinie.
Zmiany klimatu a przyszłość zapylaczy
Jednym z tematów spotkania była sytuacja zapylaczy w obliczu zmieniających się warunków środowiskowych. Przedstawiciel Uniwersytetu Przyrodniczego w Lublinie zwrócił uwagę na wpływ zmian klimatu na funkcjonowanie roślin i owadów zapylających, w tym na dostępność nektaru i pyłku oraz zmiany zasięgów występowania poszczególnych gatunków.
Podkreślono również znaczenie bioróżnorodności i odpowiednich warunków siedliskowych dla utrzymania populacji zapylaczy. Wśród możliwych działań adaptacyjnych wskazano ochronę siedlisk, zwiększanie różnorodności roślin oraz edukację i zaangażowanie społeczności lokalnych.
Jak zmierzyć odporność województwa?
Ważnym punktem spotkania była prezentacja propozycji wskaźników adaptacji zmian klimatu dla Województwa Lubelskiego, przygotowana przez ekspertki zewnętrzne projektu ADAPTO z Uniwersytetu Przyrodniczego w Lublinie.
Zestaw wskaźników opracowano w oparciu o doświadczenia partnerów projektu ADAPTO oraz wyniki wcześniejszych warsztatów Lokalnej Grupy Interesariuszy. Przy jego tworzeniu uwzględniono specyfikę województwa lubelskiego, a także dostępność danych niezbędnych do monitorowania zmian.
W przyszłości wskaźniki te mogą stanowić podstawę bardziej systematycznej oceny działań adaptacyjnych i ich efektów w regionie.
11 wymiarów adaptacji do zmian klimatu
Dobry wskaźnik powinien być stosowny i adekwatny do badanego zjawiska, użyteczny, rozpoznawalny, mierzalny i wiarygodny. Podczas prezentacji przedstawiono nie tylko propozycję wskaźników, ale również sposób ich obliczania, źródła danych oraz najważniejsze ograniczenia związane z ich wykorzystaniem.
Wśród zaproponowanych 11 wskaźników znalazły się miedzy innymi udział powierzchni zieleni miejskiej w terenach zurbanizowanych, powierzchnia lasów wodochronnych, struktura gatunkowa drzewostanu, powierzchnia form ochrony przyrody oraz terenów objętych czynną ochroną lub renaturyzacją.
Uwzględniono również powierzchnię zadrzewień przydrożnych i śródpolnych, działania związane ze zwalczaniem inwazyjnych gatunków obcych, udział gruntów objętych wybranymi interwencjami rolno-środowiskowo-klimatycznymi, udział upraw odpornych na skutki zmian klimatu oraz działania adaptacyjne podejmowane przez gminy.
„Osiedle z klimatem” – adaptacja w praktyce
O tym, jak rozwiązania adaptacyjne mogą wpływać na codzienne funkcjonowanie mieszkańców, opowiedziała liderka projektu z Katedry Architektury Krajobrazu Instytutu Inżynierii Środowiska Szkoły Głównej Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie (SGGW), prezentując „Osiedle z klimatem” – grę symulacyjną opracowaną w ramach projektu CoAdapt.
Gra opiera się na symulacji procesu podejmowania decyzji dotyczących zmian w przestrzeni osiedli mieszkaniowych. Uczestnicy wcielają się w mieszkańców i analizują różne rozwiązania adaptacyjne, obserwując ich wpływ na otoczenie oraz jakość życia w skali lokalnej.
Takie narzędzia pokazują, że adaptacja do zmian klimatu może być realizowana również na poziomie lokalnym. Sposób projektowania osiedli, gospodarowania wodą opadową czy kształtowania terenów zieleni może mieć bezpośredni wpływ na komfort mieszkańców i odporność przestrzeni na ekstremalne zjawiska pogodowe.
Wiedza i współpraca dla odpornego regionu
V Spotkanie Lokalnej Grupy Interesariuszy projektu ADAPTO zgromadziło przedstawicieli instytucji, środowiska naukowego oraz ekspertów zaangażowanych w działania na rzecz adaptacji do zmian klimatu. Było okazją do przedstawienia najnowszych informacji dotyczących projektu, wymiany wiedzy i doświadczeń oraz dyskusji nad rozwiązaniami, które mogą wzmacniać odporność regionu na skutki zmian klimatu.
Poruszone tematy pokazały, że skuteczna adaptacja do zmian klimatu wymaga kompleksowego podejścia – od monitorowania zmian i wypracowywania odpowiednich wskaźników, przez ochronę bioróżnorodności, po konkretne działania w przestrzeni miejskiej i lokalnej.
Oficjalny portal województwa lubelskiego prowadzony przez Urząd Marszałkowski Województwa Lubelskiego
