Fundusze Norweskie. Twój rozwój na drodze do spójnej Europy

W porozumieniu z Komisją Europejską, Islandia, Liechtenstein i Norwegia mają przeznaczyć 3,268 mld euro dla 15 Państw – Beneficjentów w ramach czwartej edycji Funduszy Norweskich i EOG na lata 2021-2028. Zgodnie z umowami międzynarodowymi z dnia 23 kwietnia 2025 roku, Polska jest największym beneficjentem, z kwotą o wysokości 925 mln Euro.

Za Funduszami Norweskimi i EOG kryją się dwa Mechanizmy Finansowe, czyli Norweski i Europejskiego Obszaru Gospodarczego.

Beneficjenci i Darczyńcy

Fundusze norweskie to środki finansowe, które Islandia, Liechtenstein i Norwegia (Państwa-Darczyńcy) przeznaczają na rozwój 15 krajów UE (Państwa-Beneficjenci), w tym Polski. W zamian te trzy państwa korzystają z dostępu do rynku wewnętrznego Unii Europejskiej pomimo tego, że nie są jej członkami.

Dwa główne cele funduszy to zmniejszanie różnic ekonomicznych i społecznych w obrębie Europejskiego Obszaru Gospodarczego, jak i zacieśnianie relacji dwustronnych pomiędzy Islandią, Liechtensteinem i Norwegią a Polską. Cele pozostają takie same w każdym kraju, który korzysta w z Funduszy Norweskich i EOG.

Priorytetowość i Podział Zadań

Państwa – beneficjenci przeznaczają fundusze na 3 ogólne priorytety:

• zielona transformacja Europy
• demokracja, praworządność i prawa człowieka
• włączenie społeczne i odporność

Bardziej szczegółowo, w tej edycji w Polsce pieniądze zostaną przeznaczone między innymi na osiem programów, którymi będą zarządzać instytucje publiczne:

• Badania Stosowane i Innowacje (Narodowe Centrum Badań i Rozwoju)
• Badania Podstawowe (Narodowe Centrum Nauki)
• Rozwój Lokalny (Ministerstwo Funduszy i Polityki Regionalnej)
• Zielona Przedsiębiorczość i Innowacje (Polska Agencja Rozwoju i Przedsiębiorczości)
• Sprawiedliwość (Ministerstwo Sprawiedliwości)
• Sprawy Wewnętrzne (Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji)
• Zielona Transformacja (Ministerstwo Klimatu i Środowiska)
• Kultura (Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego)

Pozostałe środki zostaną przeznaczone na:

• Fundusz Społeczeństwa Obywatelskiego dla organizacji pozarządowych
• Fundusz Współpracy Dwustronnej
• Pomoc techniczną
• Mniejsze przedsięwzięcia, w tym w ramach Funduszu na rzecz dialogu społecznego

Przydzielone instytucje zarządzające przygotowują swoje programy, organizują nabory, oceniają wnioski i przyznają dofinansowanie. Za wdrażanie przedmiotowych funduszy w Polsce odpowiada Ministerstwo Funduszy i Polityki Regionalnej w roli Krajowego Punktu Kontaktowego.

Poszczególne programy wdrażają w większości polskie instytucje publiczne. Wyjątek stanowi Fundusz Społeczeństwa Obywatelskiego, którego operatorem jest konsorcjum organizacji pozarządowych wybrane bezpośrednio przez Islandię, Liechtenstein i Norwegię. W ich imieniu, nad wdrażaniem Funduszy pełni nadzór Biuro Mechanizmów Finansowych w Brukseli.

Warto Wiedzieć

• Co do zasady, okres kwalifikowalności dla projektów czwartej edycji Funduszy Norweskich i EOG w rozpoczął się w Polsce 24 kwietnia 2025 roku i potrwa do 30 kwietnia 2031 roku. W praktyce, oznacza to możliwość zrefundowania wydatków poniesionych w tym czasie;
• Nieco dłuższy okres kwalifikowalności – do 30 kwietnia 2032 roku – obowiązuje w przypadku Funduszu Współpracy Dwustronnej, jednak szczegółowy okres realizacji projektu będzie wskazany w umowie projektowej podpisywanej z operatorem programu.

Gotowi, Do Startu …

Pierwsze nabory powinny ruszyć w pierwszej połowie 2026 roku, po zaakceptowaniu opracowywanych programów przez Państwa – darczyńców. 

Zachęcamy do odwiedzenia strony internetowej Funduszy Norweskich i EOG, gdzie pojawią się również informacje o tegorocznych naborach (strona otwiera się w nowym oknie).