Województwo lubelskie leży w środkowo-wschodniej części Polski. Graniczy z województwami: podlaskim, mazowieckim, świętokrzyskim i podkarpackim. Lubelszczyzna sąsiaduje z Białorusią i Ukrainą.

Zachodnią granicę stanowi Wisła, wschodnią zaś rzeka Bug. Obszar północno-zachodni położony jest na Nizinie Południowopodlaskiej. Jest ona lekko falistą równiną z polodowcowymi wzniesieniami. Północno-wschodnią część województwa zajmuje z kolei Polesie (Zachodnie i Wołyńskie). To płaska równina, na której występują obszary bagienne, torfowiska oraz jeziora (najczęściej jeziora krasowe na Równinie Łęczyńsko-Włodawskiej). Środkową i południowo-zachodnią część województwa stanowi Wyżyna Lubelska, z licznie występującymi wąwozami i dolinami rzek, zaś południowo-wschodnią Wyżyna Zachodniowołyńska. Południowy obszar zajmuje wyżynne pasmo Roztocza o szerokości 15 km ciągnące się od okolic Kraśnika aż do Lwowa. Występuje tu najwyższy punkt Lubelszczyzny - wzgórze Wapielnia (387 m n.p.m.). Ziemie południowo-zachodnie zajmuje Kotlina Sandomierska.

Głównymi rzekami Lubelszczyzny są: Wisła, Bug i Wieprz oraz Bystrzyca, Huczwa i Krzna. Wyżyna Lubelska posiada rzadką sieć rzeczną, a tereny wokół Lublina zagrożone są deficytem wody. Duże zaplecze wody stanowi Polesie, a szczególnie jego część południowa z licznymi jeziorami (68 jezior Równiny Łęczyńsko-Włodawskiej), spośród których największe to: Uściwierz (2,8 km2) i Wytyckie (2,7 km2). Najgłębszymi jeziorami są: Piaseczno (w najgłębszym miejscu - 38,8 m), Białe (ok. 35 m), Krasne (ok. 34 m) i Zagłębocze (23 m). Województwo lubelskie należy do najsłabiej zalesionych obszarów w Polsce, lasy stanowią 21,7% ogólnej jego powierzchni (średnia w Polsce wynosi 28,5%). Najniższy wskaźnik lesistości występuje na Wyżynie Lubelskiej i Zachodniowołyńskiej z uwagi na żyzne gleby wykorzystywane na rzecz rolnictwa. Do najsilniej zalesionych obszarów województwa należą powiaty: janowski (38,1%), biłgorajski (37,9%) i włodawski (37,3%). Przeważa drzewostan iglasty (ok. 75%). Największe kompleksy leśne Lubelszczyzny to: Puszcza Solska, Lasy Janowskie, Parczewskie i Włodawskie.

Na terenie województwa lubelskiego znajdują się dwa parki narodowe: Poleski i Roztoczański, oraz liczne parki krajobrazowe: Chełmski, Kazimierski, Kozłowiecki, Krasnobrodzki, Krzczonowski, Lasy Janowskie, Nadwieprzański, Podlaski Przełom Bugu, Pojezierze Łęczyńskie, Poleski, Puszcza Solska, Skierbieszowski, Sobiborski, Strzelecki, Szczebrzeszyński i Wrzelowiecki. Klimat województwa lubelskiego tworzą ścierające się masy powietrza kontynentalnego i oceanicznego. Charakteryzują go znaczne wahania temperatur rocznych, gorące lata i mroźne zimy oraz umiarkowane opady - roczna suma opadów wynosi 550-650 mm, okres wegetacji trwa 205-210 dni.