img
11-12-2016
imieniny: Biny, Damazego, Waldemara
zmień rozmiar czcionki A A A
img
Lubelskie Strona główna
img
img

Żurawinówka momocka

Na Liście Produktów Tradycyjnych figuruje od 6 maja 2008 r. Wyrób został zarejestrowany w kategorii napoje.

Żurawinówka to 45-proc. trunek o nieco lepkiej konsystencji, czerwonej barwie, lekko cierpkim, wyraźnym smaku żurawin i zapachu owoców leśnych.
Żurawina niegdyś rosła powszechnie na terenach bagiennych i torfowiskach w lasach Europy północnej i wschodniej. Na skutek osuszania torfowisk i bagien już coraz rzadziej występuje w tych regionach. W Polsce rośnie w Puszczy Knyszyńskiej, Białowieskiej, w lasach biłgorajskich i janowskich oraz na Pomorzu Zachodnim. W lasach janowskich spotykana jest najczęściej żurawina błotna i drobnolistkowa. Oba te gatunki rosną na torfowiskach wysokich, silnie zakwaszonych m.in. na „Imielitym Ługu". "Torfowiska wysokie i przejściowe są bardzo interesującymi ekosystemami. Panujące tutaj specyficzne warunki ekologiczne powodują, że mogą w nich rosnąć reliktowe gatunki roślin, które przywędrowały do nas pod koniec okresu zlodowacenia lub zaraz po nich. Do takich gatunków (reliktów glacjalnych) zaliczyć można żurawinę drobnolistkową i bagno zwyczajne" ("Na pograniczu regionów - monografia przyrodnicza gminy Modliborzyce", Towarzystwo Fizjograficzne, W-wa, 1997 r., s. 37 i 38). Potwierdzeniem występowania żurawiny na naszych terenach jest także informacja zawarta w książce "Lasy janowskie", wydanej przez Nadleśnictwo Janów Lubelski w 2005 r. (s. 45 i 56): "Mówiąc o florze, nie sposób pominąć roślinności torfowisk wysokich, tak często spotykanych w Lasach Janowskich. Wśród nich zachowały się gatunki reliktowe: bagno zwyczajne, widłak torfowy (...), borówka bagienna (...) i żurawina błotna (...) Wiosną bory bagienne i torfowiska odurzają zapachem biało kwitnącego bagna zwyczajnego (...). Pod dużym okapem koron drzew, w dywanach mchów torfowych zdolnych zmagazynować ogromne ilości wody, rozrastają się płaty bagna zwyczajnego oraz żurawiny błotnej. Jej kwaśne owoce zbierane późną jesienią, najlepiej tuż po przymrozkach, są bogate w witaminę C i nadają się znakomicie na konfitury, czy jako dodatek do dziczyzny".
Wśród mieszkańców Ziemi Janowskiej i Biłgorajskiej żurawina jest dobrze znana od dawna. Tak jak jagoda czarna, borówka czerwona, jeżyna i malina leśna, zbierana była na przetwory domowe oraz w celach zarobkowych przez ludność wiosek śródleśnych, tj.: Kocudzy, Władysławowa, Momot Dolnych i Górnych, Łążka Ordynackiego i Garncarskiego, Malińca. W 2007 r. został udostępniony turystom rowerowy Szlak Żurawinowy o długości 25 km w kierunku Lasów Janowskich. Wioski Momoty Górne i Dolne to jedne z puszczańskich miejscowości, leżące w samym środku Lasów Janowskich. Łączy je ze światem 12-kilometrowa droga asfaltowa do Janowa Lubelskiego. Jeszcze 50 lat temu była to droga leśna, którą można było pokonać latem furmanką, zimą saniami. Po wojnie Momoty doczekały się pięknej drogi dojazdowej do Janowa Lubelskiego, Stalowej Woli, co umożliwiło im lepsze bytowanie, naukę w szkołach, pracę. Usytuowanie wiosek wśród lasów puszczańskich przyczyniło się do zachowania wielu starych tradycji i zwyczajów ludowych, stąd specyficzna zabudowa, kuchnia tradycyjna, smakowite konfitury i nalewki z owoców leśnych. Zachowało się wiele sposobów leczenia ziołami, nalewkami.
Do grona osób kultywujących rodzinne tradycje momockie zaliczają się mieszkanki, które zbierają w okolicznych lasach zioła, żurawiny, borówki czerwone, jeżyny, kalinę, jagody czarne, a następnie wyrabiają z nich wspaniałe nalewki na przeziębienie, zapalenia, nerwobóle. Bardzo powszechną od lat jest tu nalewka żurawinowa, uznawana za przysmak i jest podawana podczas uroczystości rodzinnych. Dobrą marką cieszy się tu żurawinówka, która podczas Festiwalu „Kaszy i żurawiny - Gryczaki 2007" zdobyła I miejsce oraz certyfikat w konkursie na najlepszą żurawinówkę janowską. Rozmowy ze starszymi mieszkankami Momot potwierdzają długoletnią tradycję wytwarzania żurawinówki momockiej.

 

 

 

 

 

 

Baba (babka) drożdżowa z jabłkami

Baleron nadwieprzański   
♦ Baleron wędzony z Wisznic 

Boczek nadwieprzański

Boczek wędzony z Wisznic

Bułka wiejska
Całuski pszczelowolskie
 Cebulak żukowski 

Cebularz lubelski

Chleb gryczany
Chleb ludwiński

Chleb ludwiński żytni
Chleb niedrzwicki

Chleb starowiejski
Chleb wiejski dębowiecki
 Chleb wiejski z otrębami

Chleb żytni naturalny
Chleb żytni tradycyjny
Chleb żytni wygnanowski
Chmiel krasnostawski

Chodelskie gołąbki z kiszonej kapusty
Ciastka przez maszynkę
Ciasto staropolskie podhoreckie

Ćwikła z Werbkowic
Dzik w cieście   

♦ Dżem żurawinowy biłgorajski

 Flaki piaseckie

Golasy izbickie

Gruszka suszona kraśnicka

Gryczak janowski

Gryczok godziszowski

Grzaniec Marcina z Urzędowa
Jabłczanka z Fajsławic
Jabłka kraśnickie
Jabłkówka z Mikołajówki

Janowska nalewka miodowa

Kaczka czarna nadziewana
Kaczka grądziarska

Kaczka po zamojsku
 Kapusta kwaszona kraśnicka 

Kapusta z grochem i śmietaną

Karasie z Polesia
 Karczmiskie pierogi z bobru (bobu)

Karp w śmietanie po poniatowsku

Kaszanka nadwieprzanka
Kaszanka pieczona z Dobrosławowa
Kiełbasa bronicka
Kiełbasa królewska wędzona z Wisznic

Kiełbasa nadwieprzańska   
♦ Kiełbasa swojska biłgorajska
Kiełbasa swojska wędzona z Wisznic
Kiełbasa wiejska z Dobrosławowa
Kiełbasa wieprzowa z Krzczonowa

Kisiel z owsa (owsiany) 
Kluski gryczane

Kodeński chleb razowy żytni
Konfitura poziomkowa
Konfitura różana z Końskowoli

Konfitura z owoców róży
Kordiał żurawinowy kraśnicki

Korowaj - chleb weselny z Paszenek 

Kraśnickie domowe wino owocowe
Krupnik pszczelowolski

Kulebiak generałowej Kickiej

Kwas chlebowy sapieżyński kodeński

Lody lubartowskie
Lubelski forszmak
Ludwińskie prosię faszerowane
Makaron jajeczny z Ludwina
Makowiec lubartowski
Malina kraśnicka
Maliniak kraśnicki

Malinóweczka
Marchwiaki z makiem
Masło z Bychawy

Masło z Opola Lubelskiego 

Miodownik z Jaszczowa

Miód fasolowy odmianowy

Miód gryczany godziszowski

Miód gryczany z Lubelszczyzny

Miód malinowy

Miód pitny czwórniak

Miód pitny dwójniak

Miód pitny półtorak

Miód pitny trójniak

Miód rzepakowy z Roztocza

Nadwieprzański miód lipowy

Nadwieprzański miód wielokwiatowy
Nadwiślański sok jabłkowy

Naleweczka gruszkówka z Kraśnika

Nalewka poziomkowa leśna z Kraśnika
Nalewka ziemiańska
Nalewka z płatków róży
Nałęczowski miód wielokwiatowy   
♦ Napój żniwny z rabarbaru i mięty 

Nektar św. Eugeniusza - miód ziołowy

Ogórki kiszone kraśnickie

Olej lniany

Olej rzepakowy

Olej świąteczny roztoczański
Olej tarnogrodzki

Oleje z Turzych Rogów

Oranżada z Kąkolewnicy
Parowańce brzozowickie z kapustą i grzybami   
♦ Parowańce skromowskie z serem 

Parowańce z kaszą jaglaną

Parowańce z serem
Parowańce żakowolskie z soczewicą
Paszteciki niedrzwickie z kapustą i pieczarkami
♦ Paszteciki z grzybami
Pączki żakowolskie z powidłami z antonówek
Pieczeń z szynki dzika - wędzona lub pieczona
Pierniczki ozdobne

Piernik lubelski
Piernik żydowski
Pierogi lipniackie z kapustą i grzybami

Pierogi nowodworskie
Pierogi olszewnickie z kaszą gryczaną

♦ Pierogi skromowskie z kaszą jaglaną, serem i miętą
Pierogi turowskie z soczewicą
Pierogi z czerwoną fasolą

Pierogi zosinowskie z jagodami

Pierogi z mięsem i bobem z Dobryniowa 

Pierogi żakowolskie ze smażonymi ziemniakami

Pieróg (piróg) biłgorajski

Pieróg gryczany

Podcos 

Polędwica nadwieprzańska
Polędwica wędzona z Wisznic
Powidła śliwkowe z Mikołajówki

Pralina z Lublina
Pyzy polskowolskie z mięsem
Racuchy turowskie

Racuchy z makiem

Rogaliki półfrancuskie śmietanowe z masą orzechową i różą

Rudnicki pieróg jaglany

Ser zabłocki

Sernik z kartoflami z Jaszczowa
Sery z ziołami

Sękacz podlaski
Słodkowska kapusta z grzybami
Sok z maliny kraśnickiej
Swojskie mięso wekowane ze Zwierzyńca
Syrop malinowy z Mikołajówki
Syrop z owoców róży
Syrop z płatków róży
Szarlotka józefowska
Szarytka w marynacie

Szyneczka z karpia z Pustelni

Szynka domowa roztoczańska

Szynka nadwieprzańska
Szynka wędzona z Wisznic
Szynka wieprzowa z Krzczonowa
Śmietana z Bychawy

Świnia rasy puławskiej
Tertuny brzozowickie z soczewicą
Truskawka z gminy Puławy  

Twaróg z Bychawy
Tymianek z Fajsławic
Wafle tortowe suche
Warzonka kryształówka
Werbkowickie placki z soczewicy

Wędzone dzwonka karpia z Pustelni

Witaminy Eremity - syrop z czarnego bzu

Woleńskie kartoflaki
Zawijaki wygnanowskie

Zawijas nasutowski
Zupa cebulowa z Goraja
Zupa chłopska fajsławicka
Zupa z karpia

Żur żukowski

Żurawinówka biłgorajska

Żurawinówka momocka

img



Urząd Marszałkowski Województwa Lubelskiego w Lublinie

ul. Artura Grottgera 4, 20-029 Lublin, tel. 81 44 16 600, faks 81 44 16 602
Redakcja serwisu - Departament Promocji i Turystyki UMWL 
/ Informacje o plikach cookies /