W dniach 27–28 maja 2026 roku w Lublinie odbyła się VI edycja Samorządowego Kongresu Trójmorza, wydarzenia poświęconego współpracy regionalnej, rozwojowi gospodarczemu oraz bezpieczeństwu państw Europy Środkowej i Wschodniej. W Kongresie uczestniczyło blisko 2000 przedstawicieli samorządów, administracji publicznej, środowisk naukowych, biznesu, organizacji pozarządowych i placówek dyplomatycznych z 37 krajów świata.

Wydarzenie, organizowane z inicjatywy Województwa Lubelskiego, odbyło się pod honorowym patronatem Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej Karola Nawrockiego. Wśród gości znaleźli się, przedstawiciele 25 oficjalnych delegacji zagranicznych m.in. z Chorwacji, Rumunii, Słowacji, Litwy, Ukrainy, Bułgarii, Francji, Mołdawii a po raz pierwszy także delegacje z Albanii, a także ambasadorowie Austrii, Bułgarii, Chorwacji, Czech, Łotwy, Słowacji, Słowenii, Królestwa Niderlandów i Czarnogóry.

Podczas inauguracji Marszałek Województwa Lubelskiego Jarosław Stawiarski podkreślił znaczenie współpracy państw regionu dla budowania bezpieczeństwa, stabilności i rozwoju gospodarczego. Uczestnicy wysłuchali również wystąpienia online Prezydenta RP Karola Nawrockiego oraz rozmowy z Andrzejem Dudą, Prezydentem RP w latach 2015–2025, poświęconej dziesięcioletniej historii Inicjatywy Trójmorza.

Drugi dzień Kongresu otworzył były Prezes Rady Ministrów Mateusz Morawiecki, który zwrócił uwagę na strategiczne znaczenie współpracy regionów oraz rozwoju infrastruktury komunikacyjnej na osi północ–południe. W ramach sesji otwarcia podpisano memorandum dotyczące utworzenia Lubelskiego Centrum Obliczeń Kwantowych. Dokument został zawarty pomiędzy Samorządem Województwa Lubelskiego a przedstawicielami lubelskich uczelni wyższych i stanowi ważny krok w kierunku rozwoju nowoczesnych technologii oraz cyberbezpieczeństwa w regionie.

Obrady i panele eksperckie realizowane były w pięciu liniach programowych:

  • Forum Międzynarodowym,
  • Forum Gospodarczym,
  • Forum Bezpieczeństwa (współorganizator: Defence24),
  • Forum Naukowym (przy współpracy z KUL, IRST oraz SGMK),
  • Forum Młodych (przy udziale Młodzieżowego Sejmiku WL).

Łącznie podczas dwóch dni Kongresu odbyło się 46 debat z udziałem ponad 180 panelistów reprezentujących różne środowiska i kraje regionu, wśród których znaleźli się eksperci, naukowcy oraz liderzy opinii publicznej m.in. Beata Daszyńska-Muzyczka – członek Rady Gospodarczej przy Prezydencie RP, założyciel i prezes Three Seas Business Council, gen. broni rez. dr Jarosław Gromadziński – Prezes Defence Institute, reprezentujący Grupę Defence24, a także przedstawiciele samorządów, uczelni, think-tanków i biznesu.

W przygotowaniu debat mieliśmy zaszczyt współpracować z m.in. Kancelarią Prezydenta RP, Instytutem Studiów Politycznych Polskiej Akademii Nauk, Three Seas Business Council, Ośrodkiem Studiów Wschodnich, Instytutem Myśli Schumana, Cyfrową Polską, a także polskimi uczelniami: Katolickim Uniwersytetem Lubelskim, Uniwersytetem Marii Curie-Skłodowskiej, Szkołą Główną Mikołaja Kopernika w Warszawie czy Akademią Zamojską.

Forum Gospodarcze

Forum Gospodarcze pozostaje główną częścią składową Kongresu, oferując przestrzeń do dyskusji dla biznesu, strefę wystawienniczą, spotkania B2B z uczestnikami międzynarodowych misji gospodarczych oraz strefę innowacji.

Nowość tej edycji – Forum Bezpieczeństwa

Nowością w 2026 roku było Forum Bezpieczeństwa, podczas którego poruszano zagadnienia m.in. odporności lokalnej, bezpieczeństwa zdrowotnego i społecznego, ochrony infrastruktury krytycznej, cyberbezpieczeństwa i roli samorządów w reagowaniu na kryzysy.

Sieć Regionów Trójmorza zyskała nowych członków

Ścisła współpraca pomiędzy regionami w Sieci Regionów Trójmorza pozwala na realizację wspólnych projektów z różnych dziedzin: gospodarki, infrastruktury, ochrony środowiska, cyfryzacji oraz edukacji i nauki.

Podczas Kongresu rozszerzono Sieć, do której dołączyły nowe regiony: Okręg Vaslui z Rumunii oraz region Wschodniej Macedonii i Tracji z Grecji. Dzięki temu inicjatywa obejmuje już 30 regionów z 9 państw Europy Środkowej i Wschodniej. Dodatkowo, do Sieci Uniwersytetów Trójmorza przystąpiły kolejne uczelnie z Albanii, Turcji i Hiszpanii.

W poprzednich edycjach Kongres Trójmorza przyczynił się nie tylko do powstania Sieci Regionów Trójmorza, ale również do powstania Sieci Turystycznej oraz Sieci Uniwersytetów Trójmorza.

Koncert na Gali Regionów Trójmorza

Integralną częścią wydarzenia jest Gala Regionów Trójmorza, podczas której wręczono nagrody „Międzynarodowy Sukces w obszarze Inicjatywy Trójmorza”. Wyróżnienia otrzymali przedstawiciele biznesu, dyplomacji oraz sektora bezpieczeństwa za szczególny wkład w rozwój współpracy międzynarodowej i wzmacnianie potencjału regionu.

Tegoroczni laureaci nagrody:

  • w kategorii firma międzynarodowa – Perła – Browary Lubelskie SA, jeden z największych niezależnych producentów piwa w Polsce, którego tradycja sięga 1846 roku. Dziś to nowoczesne przedsiębiorstwo, które z powodzeniem łączy doświadczenie z innowacją, rozwijając swoją działalność zarówno w kraju, jak i za granicą,
  • w kategorii firma regionalna – WOD-BUD Sp. z o.o., firma z imponującą tradycją, która od lat współtworzy rozwój infrastruktury naszego regionu. Polska firma rodzinna działa nieprzerwanie od 1920 roku,
  • w kategorii osoba – Jego Ekscelencja Tomislav Vidošević Ambasador Republiki Chorwacji w Polsce. Od lat konsekwentnie wzmacnia zarówno relacje polsko-chorwackie, jak i współpracę w ramach Inicjatywy Trójmorza, aktywnie wspierając dialog polityczny, gospodarczy i kulturalny w regionie Europy Środkowej i Wschodniej,
  • w kategorii bezpieczeństwo – generał dywizji dr Krzysztof Stańczyk, dowódca, który konsekwentnie rozwija Wojska Obrony Terytorialnej jako formację odpowiadającą na współczesne wyzwania bezpieczeństwa.

Podczas gali wręczono także nagrodę Polskiej Racji Stanu Instytutu Polska–Europa, którą odebrał Robert Kostro, wybitny historyk i publicysta, w latach 2006–2024 twórca i dyrektor Muzeum Historii Polski, powstałego na terenie warszawskiej cytadeli. Wieczór pierwszego dnia zwieńczył Koncert Muzyki Trójmorza, wyjątkowe wydarzenie artystyczne prezentujące bogactwo kulturowe Województwa Lubelskiego i państw regionu. Dzięki występom muzyków, zespołów tanecznych oraz wykorzystaniu nowoczesnych multimediów uczestnicy mogli poznać historię i dziedzictwo kulturowe obszaru Trójmorza.