Wkrótce start Programu „Rozwój Lokalny” z Funduszy Norweskich i EOG. W którą stronę pójdą lubelskie miasta?

Program „Rozwój Lokalny” to największy komponent 4. edycji Norweskiego Mechanizmu Finansowego oraz Mechanizmu Finansowego Europejskiego Obszaru Gospodarczego w Polsce, z budżetem przekraczającym 168 mln euro. Środki Programu przeznaczone będą na niwelowanie różnic rozwojowych, co może mieć szczególne znaczenie dla miast naszego regionu. 

Obecna odsłona Programu kładzie nacisk na znacznie szerszą skalę oddziaływania oraz ścisłą współpracę z partnerami międzynarodowymi, takimi jak Organizacja Współpracy Gospodarczej i Rozwoju czy Norweski Związek Władz Lokalnych i Regionalnych. Co ważne:

• Program to element realizacji Krajowej Polityki Miejskiej 2030 oraz Strategii Rozwoju Polski do 2035 roku
• Celem jest nie tylko realizacja „twardych” inwestycji, ale przede wszystkim wzmocnienie potencjału administracyjnego i poprawa jakości życia mieszkańców poprzez nowoczesne zarządzanie
• Operator Programu: Ministerstwo Funduszy i Polityki Regionalnej

Trzy Filary Nowoczesnego Rozwoju

Struktura programu opiera się na trzech komplementarnych elementach, które adresują specyficzne potrzeby różnych typów jednostek zurbanizowanych:

1. Transformacja w stronę Miasta Zrównoważonego (mniejsze i średnie miasta): Filar ten dysponuje kwotą ponad 74 mln euro, a jego priorytetem jest budowa zielonej infrastruktury, redukcja niskiej emisji oraz adaptacja przestrzeni publicznej do potrzeb seniorów i osób ze szczególnymi potrzebami. Istotnym elementem pozostaje również stymulowanie lokalnej przedsiębiorczości.
2. Filar Innowacyjności Miasta Inteligentnego (duże miasta i metropolie) koncentruje się na wdrażaniu koncepcji Smart City 4.0. Środki w wysokości 94 mln euro (dzielone z trzecim filarem odporności) pozwolą na implementację sztucznej inteligencji w usługach publicznych w kierunku rewolucjonizowania procesów decyzyjnych i zarządczych.
3. Budowa Miasta Odpornego (duże miasta i metropolie):  Kluczowe działania obejmują modernizację budowli ochronnych oraz wykorzystanie zaawansowanych systemów GIS do monitorowania ryzyka i wczesnego ostrzegania przed zagrożeniami.

Potencjał Beneficjentów w Regionie Lubelskim

Wsparcie skierowane jest do 110 polskich miast wskazanych w Strategii Rozwoju Polski do 2035 roku.  W województwie lubelskim uprawnione będą miasta pełniące funkcje ośrodków wzrostu, w tym:

• ośrodki regionalne i metropolitalne (w tym Lublin) kwalifikują się do filarów „Inteligentnego” i „Odpornego”, koncentrując się na zaawansowanych technologiach miejskich i budowaniu odporności,
• mniejsze i średnie miasta (ośrodki subregionalne i mniejsze miasta, w tym Puławy, Chełm, Zamość, Biała Podlaska) to adresaci filaru „Zrównoważonego”, gdzie priorytetem jest poprawa jakości życia i ekologia.

Kontekst Regionalny i Dobre Praktyki

Region lubelski posiada doświadczenie w realizacji projektów funduszy norweskich oraz EOG z poprzednich edycji:

• Program wpisuje się w Strategię Rozwoju Województwa Lubelskiego do 2030 roku, szczególnie w obszarach zwiększania bezpieczeństwa i modernizacji gospodarczej
• Dobre praktyki: Warto korzystać z doświadczeń innych miast (dla przykładu, miasto Hrubieszów to laureat poprzedniej edycji Programu), które z powodzeniem wdrożyły kompleksowe plany rozwoju lokalnego, stawiając na partycypację społeczną i innowacje w zarządzaniu 

Ważne dla Potencjalnych Beneficjentów z Regionu

• Wybór konkretnego filaru determinuje zakres działań kwalifikowalnych. Miasta z Lubelszczyzny, jako ośrodki o zróżnicowanej skali, będą mogły aplikować o środki na projekty od „twardej” infrastruktury środowiskowej po zaawansowane systemy zarządzania kryzysowego
• Partnerstwo Norweskie: z uwagi na specyfikę, wskazane jest nawiązywanie kontaktów z norweskimi gminami za pośrednictwem Norweskiego Związku Władz Lokalnych i Regionalnych
• Wsparcie merytoryczne: samorządy mogą korzystać z doradztwa Związku Miast Polskich (ZMP), który aktywnie wspiera miasta subregionalne w procesie planowania strategicznego

Zachęcamy samorządy do prac nad diagnozą potrzeb i weryfikacji zgodności planowanych działań z założeniami Programu „Rozwój Lokalny”.

• Nabór planowany jest jeszcze w tym roku
• Partnerstwo z podmiotami norweskimi będzie stanowiło dodatkowy atut w procesie oceny wniosków
• Szczegółowych informacji i bieżących aktualizacji na temat Funduszy Norweskich i EOG szukaj na stronie Biura Mechanizmu Finansowego (strona otwiera się w nowym oknie).