Ambasador o glebie i rolniczej suszy

Każde spotkanie z cyklu „Środa z Ambasadorem” jest inne, ma swoją specyfikę i spotyka się z różnym zainteresowaniem mediów.  Czwarte spotkanie, prezentujące Instytut Uprawy, Nawożenia i Gleboznawstwa -Państwowy Instytut Badawczy z Puław, odbyło się z wyjątkowo dużą reprezentacją naukowców i niewiele mniejszą lubelskich mediów. Poruszane tematy były gorące, a wśród nich szczególnie aktualny – susza rolnicza.

Gospodarzem spotkania, które odbyło sie 7 sierpnia w holu głównym Urzędu Marszałkowskiego w Lublinie, był Sebastian Trojak – Członek Zarządu Województwa Lubelskiego. IUNG-PIB reprezentowali m.in.: dyrektor Instytutu prof. Wiesław Oleszek, zastępca dyrektora prof. Stanisław Krasowicz, dr hab. Andrzej Doroszewski, dr hab. Grzegorz Siebielec, dr hab. Mariusz Matyka, dr hab. Rafał Wawer, dr Piotr Skowron, mgr Sylwia Siebielec.

Profesor Krasowicz podkreślał rolę IUNG w rozwoju i unowocześnianiu rolnictwa na ziemiach polskich. Instytut, powołany w 1950 roku, jest bowiem kontynuatorem wieloletnich tradycji Państwowego Instytutu Naukowego Gospodarstwa Wiejskiego, działającego w Puławach w latach 1917-1950 oraz wcześniejszych instytucji, funkcjonujących w zaborze rosyjskim, w Nowej Aleksandrii, jak wówczas nazywano Puławy –  Instytutu Politechnicznego i Rolniczo-Leśnego (1862-1869) i Instytutu Gospodarstwa Wiejskiego i Leśnictwa (1869-1914).

Od 2005 roku IUNG ma status Państwowego Instytutu Badawczego, a od 2014 roku dysponuje Innowacyjnym – Naukowym Centrum Badań Rolniczych. Za zasługi dla polskiej nauki, rolnictwa, ale przede wszystkim dla promocji Regionu Lubelskiego w kraju i za granicą IUNG – PIB został w 2025 roku nagrodzony prestiżowym tytułem Ambasadora Województwa Lubelskiego.

Obecnie puławski Instytut należy do krajowych liderów pod względem inicjowania i realizacji projektów badawczych współfinansowanych z funduszy zewnętrznych. Takim projektem jest m.in. MANURE STANDARDS – zakładający opracowanie standardów zrównoważonego gospodarowania nawozami rolniczymi w krajach regionu bałtyckiego. IUNG współpracuje w tym projekcie z partnerami z dziewięciu państw europejskich.

Tematem numer jeden spotkania w UMWL była jednak susza rolnicza, jaka w ostatnich latach coraz mocniej dotyka uprawy rolnicze, sadownicze, ogrodnicze. IUNG współpracuje z rządem w programie monitorowania suszy rolniczej. Jak mówił prof. Andrzej Doroszewski, od maja do września zbierane są regularnie, co dziesięć dni raporty z ponad 700 stacji agrometeorologicznych. Na ich podstawie opracowuje się tzw. „mapy suszy”, które będą podstawą w nowym dotowanym programie nawadniania upraw rolnych i sadowniczych.

Potrzeby są ogromne, bo w okresie wegetacji upraw rolnych, czyli od wiosny do jesieni, mamy stale rosnące średnie temperatury, przy zmniejszających się opadach. W początku sierpnia największa susza rolnicza była w Wielkopolsce (w okolicach Poznania) oraz w województwach lubuskim i łódzkim. Niewiele lepiej było w naszym województwie, szczególnie w powiatach radzyńskim, lubartowskim i lubelskim. W sumie na 213 gmin województwa, susza nie dotknęła tylko jednej – gminy Telatyn w pow. zamojskim.

Naukowcy z Puław zwracali również uwagę na inne zagrożenia, jak np. zbyt duże zakwaszenie gleb, wpływające na dużo słabsze plony. Prof. Grzegorz Siebielec potwierdził, że ponad połowa wszystkich użytków rolnych w kraju ma zły kwaśny odczyn, spowodowany wieloletnimi zaniedbaniami w wapnowaniu gleb i zastąpieniem nawozów pochodzenia organicznego nawozami sztucznymi. Badania IUNG – PIB będą bardzo pomocne w dotowanym rządowym programie wapnowania gleb. Jeszcze innym zagrożeniem jest postępująca degradacja gleby, związana z działaniami ciężkiego przemysłu. Tutaj także naukowcy z puławskiego Instytutu mają sukcesy w badaniach wpływu mikroorganizmów na poprawę wegetacji roślin na zdegradowanych terenach, np. hałdach hutniczych.

Kolejne, już piąte spotkanie z cyklu „Środa z Ambasadorem” odbędzie się 14 sierpnia w Puławach, a jego gospodarzem będzie Państwowy Instytut Weterynaryjny – Państwowy Instytut Badawczy (Ambasador Województwa Lubelskiego z 2008 r.). Dziennikarze uczestniczący w spotkaniu będą mieli okazję zwiedzić najnowocześniejsze w kraju laboratoria, służące badaniom próbek zarówno zakażonych zwierząt, jak i żywności pochodzenia zwierzęcego.