img
01-10-2014
imieniny: Heloizy, Igora, Remigiusza
zmień rozmiar czcionki A A A
img
Lubelskie Strona główna
img
img

Wzgórze staromiejskie
Ukształtowane w XIII-XVI w., należy do najlepiej zachowanych zabytkowych zespołów urbanistycznych. Niewielka powierzchnia (ok. 7 ha) i nieregularny „gruszkowaty” kształt zespołu oraz dzielącej go siatki ulic jest wynikiem topografii wzgórza, na którym już we wczesnym średniowieczu istniało osadnictwo. Wokół rynku oraz przy trakcie królewskim, wiodącym na sąsiednie Wzgórze Zamkowe, rozlokowały się najbogatsze kamienice, związane niejednokrotnie z ważnymi postaciami polskiej historii, sztuki, literatury (m.in. Sebastianem Fabianem Klonowicem, Janem Kochanowskim, Henrykiem Wieniawskim czy Wincentym Polem). Pośrodku rynku dawny ratusz, który od 1579 roku stał się Trybunałem Koronnym, a w końcu XVIII w. otrzymał obecny klasycystyczny kształt.

 

Brama Krakowska
Staromiejski zespół zamykają – na osi traktu królewskiego – bramy Krakowska i Grodzka. Brama Krakowska, łączy starą część z najważniejszym przedmieściem, prowadzącym w kierunku Krakowa, a obecnie śródmiejskim deptakiem i centralną ulicą Lublina, nazwaną Krakowskie Przedmieście. Obiekt ten, który mimo wielu przebudów, zachował wiele z pierwotnej gotycko-renesansowej budowli obronnej, jest najbardziej rozpoznawalnym symbolem miasta. Charakterystyczny gotycki ceglany korpus z XVI-wiecznym przedbramiem, wieńczy późniejsza ośmioboczna nastawa z cebulastym hełmem. W bramie mieści się siedziba Muzeum Historii Miasta Lublina. Brama jest również uliczną galerią sztuki, w której przechodniom prezentują się artyści malarze oraz młodzi muzycy, a stare kwiaciarki sprzedają kolorowe bukiety (chętnych nie brakuje, bo symbol miasta jest ulubionym miejscem spotkań zakochanych).

 

Zamek
Gród obronny istniał w czasach wczesnopiastowskich. W XIII wieku jako część grodu została wzniesiona ceglano-kamienna romańska wieża obronno-mieszkalna. Murowany gotycki zamek wzniósł Kazimierz Wielki w połowie wieku XIV. Rozbudowany w stylu renesansowym przez Jagiellonów był budowlą reprezentacyjną. W jego murach podpisano w 1569 roku akt unii lubelskiej. Zamek uległ zniszczeniu w okresie wojen XVII wieku. Z rozebranych ruin pozostały jedynie baszta i kaplica Świętej Trójcy. Władze zaborcze na fundamentach dawnego zamku wzniosły w latach 1823-1826 więzienie, które funkcjonowało do 1954 roku i było miejscem kaźni tysięcy Polaków. Po likwidacji wiezienia budynki przeznaczono na cele kultury. Gospodarzem obiektu jest Muzeum Lubelskie, posiadające najbogatsze we wschodniej Polsce zbiory zabytków, m. in. galerie malarstwa polskiego i zachodnioeuropejskiego z dziełami tak znanymi jak „Unia Lubelska” Jana Matejki i cennymi jak „Piłat umywający ręce” Hendricka Ter Brugghena.
Gotycka kaplica ufundowana w XIV wieku przez Kazimierza Wielkiego jest obok okrągłej wieży (donżonu) powstałej w XIII wieku najstarszą budowla lubelskiego zamku. Ściany górnej kondygnacji zostały pokryte malowidłami w stylu rusko-bizantyńskim. Malarze, którym przewodził mistrz Andrzej, pracowali przy freskach dwa lata (1416-1418). Fundator tego przedsięwzięcia – Władysław Jagiełło – został sportretowany na malowidle fundacyjnym. Kaplica jest klejnotem Lublina, zabytkiem najwyższej klasy. Harmonijnie łączy zachodnią gotycką architekturę ze wschodnim malarstwem bizantyńsko-ruskim.

 

Bazylika dominikanów
Jeden z najstarszych i najcenniejszych kościołów i klasztorów Lublina, nazywany – ze względu na wielkość i klasę założenia – lubelskim Wawelem. Dominikanie przybyli do Lublina już w XIII w., a kościół p.w. św. Stanisława i klasztor ufundował w I poł. następnego stulecia Kazimierz Wielki. W czasie wielkiego pożaru miasta w 1575 r. cały zespół uległ zniszczeniu i został odbudowany w stylu renesansowym. W następnych latach do kościoła dobudowano 11 kaplic, wśród których szczególną wartość mają renesansowe kaplice Firlejów i Ossolińskich oraz barokowa Tyszkiewiczów. Świątynia, nosząca od 1967 r. tytuł bazyliki mniejszej, ma szczególne znaczenie dla naszej historii, bo według tradycji tu właśnie zaprzysiężono w 1569 r. unię Korony i Litwy. W klasztornym skarbcu przechowywany jest krucyfiks z tamtego czasu, kościół przechowuje też relikwie Krzyża Świętego.

 

Archikatedra
Pierwotnie jedna z pierwszych świątyń barokowych w Polsce, zaprojektowana na wzór rzymskiego kościoła Il Gesu. Kościół p.w. świętych Jana Chrzciciela i Jana Ewangelisty powstał wraz z zabudowaniami klasztornymi jezuitów w latach 1586-1625. Gdy w 1805 roku została utworzona diecezja lubelska, były kościół jezuitów został wyznaczony na katedrę. W latach 1819-21 wyburzono większość zabudowań klasztornych, tworząc obszerny plac, a słynny architekt Antonio Corazzi dobudował do barokowej fasady kościoła klasycystyczny sześciokolumnowy portyk z tarasem. Przebudował też dawną furtę klasztorną na wyniosłą dzwonnicę, zwaną Wieżą Trynitarską. Dziś w wieży mieści się Muzeum Archidiecezjalne z wystawą sztuki sakralnej, a z wysokości 40 m można podziwiać panoramę Lublina. W archikatedrze urzekają iluzjonistyczne polichromie pędzla Józefa Mayera, nadwornego malarza Augusta III Mocnego oraz bogate barokowe i rokokowe wyposażenie z wielkim ołtarzem głównym z czarnej gruszy libańskiej. Parafia katedralna udostępnia do zwiedzania krypty, skarbiec i tzw. zakrystię akustyczną z wyjątkowymi walorami dźwiękowymi.

 

Żydzi lubelscy
Historyczny Lublin nazywany jest „Jerozolimą Królestwa Polskiego” i nie ma w tym przesady, zważywszy na wielkie znaczenie tego miasta w rozwoju religii judaistycznej. Pierwsi żydowscy osadnicy pojawili się w XV w. Mieszczanie lubelscy, zaniepokojeni dynamicznym bogaceniem się kupców żydowskich, wystarali się u króla Zygmunta Starego o zakaz ich osiedlania się oraz prowadzenia handlu i usług na terenie miasta Lublina. Przybysze zaczęli więc wznosić własne miasto u stóp królewskiego zamku, a później zasiedlać peryferyjne przedmieścia: Kalinowszczyzna, Piaski i Wieniawa. Mimo tych ograniczeń Lublin był wiodącym ośrodkiem kultury i religii judaistycznej, w tym chasydyzmu, którego najwybitniejszymi przedstawicielami byli cadycy Jakub Izaak Horowitz-Szternfeld zwany „Widzącym z Lublina” oraz Reb Judah Lejb zw. „Płaczącym Cadykiem”.
W latach 1942-43 Niemcy zburzyli żydowskie miasto Lublin, a jego mieszkańców wymordowali w obozach na Majdanku, w Bełżcu i Sobiborze. Liczne ślady obecności żydowskiej społeczności, w tym stary kirkut na Kalinowszczyźnie z macewami z XVI w. (!), przypomina dzisiaj Szlak Pamięci Żydów Lubelskich.

 

Muzeum na Majdanku
Hitlerowski obóz koncentracyjny, umiejscowiony tuż pod Lublinem, był miejscem zagłady kilkuset tysięcy ludzi. Wśród ofiar, zwożonych z 26 państw Europy, połowę stanowili Żydzi. W miejscu obozu w 1944 r. powołano Państwowe Muzeum na Majdanku, które zajmuje się ochroną pamięci ofiar i dokumentowaniem hitlerowskiego programu unicestwiania ludności podbitych krajów, w tym akcji „Reinhard” mającej na celu całkowitą zagładę Żydów.
W muzeum można oglądać pozostałości dawnego obozu, m.in. łaźnię, komory gazowe i krematorium oraz część baraków, w których mieszkali więźniowie. Przy wejściu na teren muzeum stoi wielki kamienny monument, a na jego osi – w sąsiedztwie krematorium i rowów egzekucyjnych – mauzoleum z prochami pomordowanych.

 

Skansen
Muzeum Wsi Lubelskiej zajmuje bardzo malownicze, pagórkowate tereny w dzielnicy Sławinek, w dolinie rzeki Czechówki. Na 25 ha zorganizowano sektory starej zabudowy, odpowiadające krainom geograficznym i kulturowym Lubelszczyzny: Wyżyna Lubelska, Roztocze, Nadbuże, Powiśle i Podlasie. Są też sektory: dworski – z barokowym dworem z XVIII w. z Żyrzyna oraz miasteczkowy – z drewnianym kościółkiem z XVII w. z podlubelskiego Matczyna.
Szczególnymi znakami rozpoznawczymi skansenu są jednak: wiatrak-holender z Zygmuntowa k. Puław z pocz. XX wieku w sektorze wyżynnym oraz cerkiew greckokatolicka z XVIII wieku z Tarnoszyna w sektorze nadbużańskim. Piękna trzykopułowa budowla, odnowiona staraniem muzeum i wiernych lubelskiej parafii greckokatolickiej, jest zarówno miejscem kultu, jak i obiektem muzealnym.
Lubelski skansen latem i jesienią zaprasza na różnorodne pokazy prac polowych i gospodarskich, spotkania z ginącymi zawodami, plenerowe imprezy (odpusty, dożynki, jarmarki).

 

Ogród Botaniczny
Położony po sąsiedzku skansenu, na terenie dawnego podworskiego parku Kościuszków na lubelskim Sławinku. Czasy Jana Nepomucena Kościuszki i mieszkającego tu w latach 1774-75 jego sławnego bratanka Tadeusza, pamięta stara lipa i piękny modrzewiowy dworek. Budowla, zrekonstruowana w 1972 r. na zachowanych piwnicach, służy reprezentacyjnym spotkaniom rektora Uniwersytetu Marii Curie Skłodowskiej (uniwersytet jest właścicielem parku sławinkowskiego od 1958 r.).
W XIX wieku Sławinek, po odkryciu złóż wód leczniczych, stał się znanym podmiejskim uzdrowiskiem, jednak w latach 60. XX wieku, na skutek usytuowania w pobliżu głębinowych studni zasilających miejskie wodociągi, wody lecznicze zanikły.
W 1965 r. na podworskich terenach wybitny botanik profesor Dominik Fijałkowski rozpoczął urządzanie uniwersyteckiego ogrodu. Dzisiejszy Ogród Botaniczny UMCS ma blisko 40 ha powierzchni i kilkanaście działów tematycznych. Najbardziej rozległy – arboretum, mieści ponad 1200 gatunków, odmian i form drzew i krzewów. W przepięknym rosarium znajdziemy co najmniej 350 gatunków róż, tyle samo gatunków i odmian liczy imponująca kolekcja tulipanów. Wśród innych działów szczególnie interesująco wygląda alpinarium, usytuowane na południowym zboczu ponad stawami na Czechówce, w którym zgromadzono ponad 700 roślin górskich. W ogrodzie są także szklarnie z setkami gatunków i odmian najbardziej egzotycznych roślin strefy tropikalnej, subtropikalnej i śródziemnomorskiej.

 

> Lubelski Ośrodek Informacji Turystycznej i Kulturalnej, ul. Jezuicka 1/3, 20-016
Lublin, tel. (81) 532 44 12, fax 442 35 56, www.loit.lublin.pl

 

> Biuro Obsługi Ruchu Turystycznego PTTK
Rynek 8, 20-111 Lublin, tel./fax (81) 532 37 58

 

> Muzeum Lubelskie
ul. Zamkowa 9, 20-117 Lublin, tel. (81) 532 50 01, fax 532 17 43
www.zamek-lublin.pl

> Muzeum Historii Miasta Lublina w Bramie Krakowskiej
pl. Łokietka 3, 20-950 Lublin., tel. (81) 532 60 01

 

> Państwowe Muzeum na Majdanku
ul. Droga Męczenników Majdanka 67, 20-325 Lublin, tel. (81) 744 26 47, 744 19 55;

www.majdanek.pl

 

> Ośrodek Brama Grodzka - Teatr NN (wystawa z makietą dawnego żydowskiego miasta)

ul. Grodzka 5, 20-112 Lublin, tel. (81) 532 58 67; www.tnn.lublin.pl

 

> Muzeum Wsi Lubelskiej, 20-824 Lublin, al. Warszawska 96, tel. (81) 533 85 13, 533 31 37,

www.skansen.lublin.pl;

Wieża Trynitarska, skąd podziwiać można panoramę Lublina, w okresie od 25.03 do 15.11
w godz. 10-17, w pozostałych miesiącach w soboty i niedziele.
Lublin 20-109 ul. Królewska 10 tel. 81 743-73-92, www.kuria.lublin.pl/muzeum

Podziemia Lubelskie, Rynek 1, Lublin 20-111 tel. 81 534-65-70
www.tnn.pl, e-mail: podziemia@tnn.lublin.pl
Czynne cały rok: Okres zimowy (01.05 - 30.10), pn.-pt.: 10-14, sb.-nd.: 12, 13, 14, 16
Okres letni (02.10-30.04) wt. - pt.: 10, 12, 14, 16, sb. - nd.: 12, 13, 14, 16, 17
Bilety do nabycia przy wejściu do Trasy (boczne wejście do Trybunału Koronnego, ul. Rynek 1)
Rezerwacja biletów tel. 81-534 65 70. Zwiedzanie tylko z przewodnikiem.
Szlak Wielokulturowy (zielony), 12 przystanków, 3-4 godz., od Pomnika Unii
Polsko-Litewskiej do Wzgórza Czwartek
Szlak Zabytków Architektury (żółty), dł. 3km. 16 przystanków, 2,5-3 godz.,
od Bramy Krakowskiej przez Śródmieście do Zamku,
Jagielloński Szlak Unii Lubelskiej (czerwony), 8 przystanków, 2-3 godz.,
od Zamku do Placu Litewskiego
Szlak Pamięci Żydów Lubelskich (niebieski), 13 przystanków, 3-4 godz.,
po Starym Mieście i Podzamczu
Szlak Znanych Lublinian (czarny), 16 przystanków, 2,5-3 godz.,
od Zamku do Pomnika Marii Curie-Skłodowskiej
Ogród Botaniczny UMCS, 20-810 Lublin, ul. Sławinkowska 3
tel. 81 743 49 00, 743 49 45, www.garden.umcs.lublin.pl
ZIU-tek - odkryjmy Lublin z MPK (wycieczki po Lublinie trolejbusem MPK)
tel. 81 750-41-47, e-mail: marketing@mpk.lublin.pl, www.ziutek.pl
 

Powrót do mapy

www.lublin.eu

Muzeum Lubelskie

Muzeum Wsi Lubelskiej w Lublinie

img



Urząd Marszałkowski Województwa Lubelskiego w Lublinie

ul. Spokojna 4, 20-074 Lublin, tel. 81 44 16 600, faks 81 44 16 602
Redakcja serwisu - Departament Promocji i Turystyki UMWL 
/ Informacje o plikach cookies /