img
01-09-2015
imieniny: Belindy, Bronisza, Idziego
zmień rozmiar czcionki A A A
img
Lubelskie Strona główna
img
img

Forszmak lubelski

Forszmak lubelski to pożywny gulasz z ogórkami kiszonymi, zaprawiony koncentratem pomidorowym i podany w wydrążonym bochenku chleba, o smaku lekko winnym i kwaśno-ostrym. Nazwa forszmak pochodzi z niemieckiego (Vorschmak - przystawka od vor - przed + schmackhaft - smaczny, apetyczny). Jest to wyrób o konsystencji zawiesistej (zbliżonej do gulaszu) o barwie ceglastej. 

Lubelszczyzna posiada niepowtarzalne walory przyrodnicze i historyczne. Niewątpliwie jednak o walorach regionu świadczy również bogato zakorzeniona tradycja kulinarna i gościnność. Georges Duhamel powiedział „Jeżeli tradycji nie ma w sercach ludzi, to nigdzie indziej nie ma jej na pewno". Wśród kilku potraw charakterystycznych dla regionu lubelskiego znajduje się forszmak (Lemieszka - prażucha, Kiszka ziemniaczana, Kartacze - kołduny, Cepeliny, Forszmak). Między innymi określono Lubelszczyznę, jako region największej popularności tej potrawy. Forszmak, niegdyś bardzo modne danie, dziś sprawia wrażenie zapomnianego. Podawany jest w Finlandii, Niemczech i Rosji. W niektórych rejonach Lubelszczyzny zamiast kokilek podstawą potrawy jest koszyczek z ciasta naleśnikowego. Robi się go delikatnie spłaszczoną chochlą, którą rozgrzewa się w gorącym oleju, wkłada do miski z ciastem naleśnikowym i ponownie zanurza w gorącym oleju. Wkłada się do niego wiele pozornie nie pasujących do siebie składników, a rezultat jest wyśmienity.

Po roku 1955 otworzono wiele nowych, lubelskich restauracji, w których zatrudniano jako kucharzy zarówno młodych absolwentów szkół gastronomicznych jak i starsze, doświadczone kucharki. Spośród produktów najczęściej używanych z tych lat warto przypomnieć szczególnie ziemniaki, wędliny, natomiast z potraw serwowano potrawy tradycyjne: szczególnym powodzeniem cieszył się forszmak lubelski.
W roku 1970 narastający kryzys ekonomiczny doprowadził do robotniczej rewolty na Wybrzeżu i w następstwie do upadku rządów Władysława Gomułki. Pierwszym Sekretarzem PZPR został Edward Gierek, który chciał stworzyć w Polsce rodzaj socjalistycznego społeczeństwa konsumpcyjnego. Miały temu służyć zagraniczne kredyty, których celem było ożywienie polskiej gospodarki i uczynienie jej produktów konkurencyjnymi na międzynarodowym rynku. Zdecydowanie poprawiły się nastroje w społeczeństwie, które nie zdawało sobie sprawy, że żyje na kredyt. Niestety radość była przedwczesna, o czym boleśnie przekonali się wszyscy Polacy. Od roku 1972 w znacznym stopniu wzrosła swoboda wyjazdów zagranicznych. Wielu Polakom pozwoliło to na zapoznanie się z warunkami życia w zachodniej Europie i USA, czemu towarzyszyło rosnące zainteresowanie kuchnią zagraniczną. Dobrze przyrządzane potrawy stawały się obiektami pożądania: ważne było by zdobyć przepis zagraniczny i podawać go ludziom w restauracji. W tym okresie forszmak na chwilę zniknął z lubelskich stołów.

Głęboki kryzys, który ogarnął Polskę na przełomie lat 70 i 80-tych nie mógł nie dotknąć gastronomii, kucharzy i lubelskich restauracji. Powstanie "Solidarności" w sierpniu 1980 roku spowodowało w kraju piętnastomiesięczny stan napięcia, w którym struktury polityczne, gospodarcze i społeczne znalazły się na krawędzi rozpadu. Poziom braku towarów konsumpcyjnych na rynku osiągnął taki stan, że wszelkie rozważania na temat estetyki produktów wydają się czysto abstrakcyjne. W tamtym czasie w restauracjach Lublina obsługa starła się jednak dostosować do tej sytuacji, wykorzystując skromność, a nawet biedę niektórych produktów do przygotowania czegoś co ludzie znają i lubią -  jest to okres największej świetności potrawy tradycyjnej znanej w naszym regionie jako „forszmak lubelski", króluje stołówkach lubelskich wyższych uczelni, gdzie podawany jest niekiedy jako danie główne. „W drugiej połowie lat osiemdziesiątych furorę robiły w Europie (restauracji w Lublinie) flaki z pulpetami mięsnymi w środku, a także bryzol z polędwicy wołowej podawany z duszoną cebulką. Niezmienną renomą cieszył się forszmak, serwowany w cieście naleśnikowym. Opowiadano, że tak jak szampana, wypadało go zamówić w każdym momencie przyjęcia, nawet po deserze." 
Źródło Kurier Lubelski 7.III.2003, Data Wydania 2003  

W latach 90. dwudziestego wieku Polska powraca do swojej tradycji, również Lublin. Znowu na stołach gości nie tylko forszmak, ale zrazy, zwykła kiełbasa. Okazuje się, że pomimo różnych zawirowań w kraju, tradycja nie umiera nigdy, dlatego mogą Państwo do dziś dnia kosztować forszmak lubelski, którego smak pozostaje niezmienny.

 

 

 

 

 

 

Baba (babka) drożdżowa z jabłkami

Baleron Nadwieprzański

Boczek Nadwieprzański

Bułka wiejska
Całuski pszczelowolskie

Cebularz lubelski
Chleb ludwiński

Chleb ludwiński żytni
Chleb niedrzwicki

Chleb starowiejski
Chleb wiejski - dębowiecki
 Chleb wiejski z otrębami
 Chleb żytni tradycyjny
Chleb żytni wygnanowski

Chodelskie gołąbki z kiszonej kapusty
Ciastka przez maszynkę
Ciasto staropolskie podhoreckie
Dzik w cieście

Forszmak lubelski
Golasy izbickie

Gruszka suszona kraśnicka

Gryczak janowski

Gryczok Godziszowski

Grzaniec Marcina z Urzędowa
Jabłczanka z Fajsławic
Jabłka kraśnickie
Jabłkówka z Mikołajówki

Janowska nalewka miodowa

Kaczka czarna nadziewana
Kaczka grądziarska

Kaczka po zamojsku

Kapusta z grochem i śmietaną

Kapusta kwaszona kraśnicka
Karasie z Polesia

Karp w śmietanie po poniatowsku

Karczmiskie pierogi z bobru (bobu)
Kiełbasa bronicka
Kaszanka "Nadwieprzanka"
Kaszanka pieczona z Dobrosławowa
Kiełbasa królewska wędzona z Wisznic

Kiełbasa "Nadwieprzańska"
Kiełbasa swojska wędzona z Wisznic
Kiełbasa wiejska z Dobrosławowa
Kiełbasa wieprzowa z Krzczonowa

Kisiel z owsa (owsiany)

Kodeński chleb razowy żytni
Konfitura poziomkowa
Konfitura różana z Końskowoli

Konfitura z owoców róży
Kordiał żurawinowy kraśnicki

Kraśnickie domowe wino owocowe
Krupnik pszczelowolski

Kulebiak generałowej Kickiej

Kwas chlebowy sapieżyński kodeński
Ludwińskie prosię faszerowane
Makaron jajeczny z Ludwina
Makowiec lubartowski
Malina kraśnicka
Maliniak kraśnicki

Malinóweczka

Masło z Bychawy

Masło z Opola Lubelskiego

Marchwiaki z makiem
Miodownik z Jaszczowa

Miód fasolowy

Miód gryczany Godziszowski

Miód gryczany z Lubelszczyzny

Miód malinowy

Miód pitny Czwórniak

Miód pitny Dwójniak

Miód pitny Półtorak

Miód pitny Trójniak

Miód rzepakowy z Roztocza

Nadwieprzański miód lipowy

Nadwieprzański miód wielokwiatowy
Nadwiślański sok jabłkowy

Naleweczka "Gruszkówka" z Kraśnika

Nalewka "Poziomkowa Leśna" z Kraśnika
Nalewka Ziemiańska
Nalewka z płatków róży
Nałęczowski miód wielokwiatowy

Nektar św. Eugeniusza - miód ziołowy

Ogórki kiszone kraśnickie

Olej lniany

Olej rzepakowy

Olej świąteczny roztoczański
Olej tarnogrodzki

Oleje z Turzych Rogów

Oranżada kąkolewnicka
Parowańce brzozowickie z kapustą i grzybami

Parowańce z kaszą jaglaną

Parowańce z serem
Parowańce żakowolskie z soczewicą
Paszteciki niedrzwickie z kapustą i pieczarkami
♦ Paszteciki z grzybami
Pączki żakowolskie z powidłami z antonówek
Pieczeń z szynki dzika - wędzona lub pieczona
Pierniczki ozdobne

Piernik lubelski
Piernik żydowski
Pierogi lipniackie z kapustą i grzybami

Pierogi nowodworskie
Pierogi olszewnickie z kaszą gryczaną
Pierogi turowskie z soczewicą
Pierogi z czerwoną fasolą
Pierogi zosinowskie z jagodami
Pierogi żakowolskie ze smażonymi ziemniakami

Pieróg biłgorajski

Pieróg gryczany

Polędwica nadwieprzańska
Polędwica wędzona z Wisznic
Powidła śliwkowe z Mikołajówki

Pralina z Lublina
Pyzy polskowolskie z mięsem
Racuchy turowskie

Racuchy z makiem

Rogaliki półfrancuskie śmietanowe z masą orzechową i różą

Rudnicki pieróg jaglany

Ser zabłocki

Sernik z kartoflami z Jaszczowa
Sery z ziołami

Sękacz podlaski
Sok z Maliny Kraśnickiej
Syrop malinowy z Mikołajówki
Syrop z owoców róży
Syrop z płatków róży
Szarlotka józefowska
Szarytka w marynacie

Szyneczka z karpia z Pustelni

Szynka domowa roztoczańska

Szynka nadwieprzańska
Szynka wędzona z Wisznic
Szynka wieprzowa z Krzczonowa

Świnia rasy puławskiej
Tertuny brzozowickie z soczewicą

Twaróg z Bychawy
Tymianek z Fajsławic
Wafle tortowe suche
Warzonka kryształówka
Werbkowickie placki z soczewicy

Wędzone dzwonka karpia z Pustelni

Witaminy Eremity

Woleńskie kartoflaki
Zawijaki wygnanowskie

Zawijas nasutowski
Zupa cebulowa z Goraja
Zupa chłopska fajsławicka
Zupa z karpia

Żur żukowski

Żurawinówka biłgorajska

Żurawinówka Momocka

img



Urząd Marszałkowski Województwa Lubelskiego w Lublinie

ul. Spokojna 4, 20-074 Lublin, tel. 81 44 16 600, faks 81 44 16 602
Redakcja serwisu - Departament Promocji i Turystyki UMWL 
/ Informacje o plikach cookies /