img
20-12-2014
imieniny: Bogumiły, Dominika, Zefiryna
zmień rozmiar czcionki A A A
img
Lubelskie Strona główna
img
img

Forszmak lubelski

Forszmak lubelski to pożywny gulasz z ogórkami kiszonymi, zaprawiony koncentratem pomidorowym i podany w wydrążonym bochenku chleba, o smaku lekko winnym i kwaśno-ostrym. Nazwa forszmak pochodzi z niemieckiego (Vorschmak - przystawka od vor - przed + schmackhaft - smaczny, apetyczny). Jest to wyrób o konsystencji zawiesistej (zbliżonej do gulaszu) o barwie ceglastej. 

Lubelszczyzna posiada niepowtarzalne walory przyrodnicze i historyczne. Niewątpliwie jednak o walorach regionu świadczy również bogato zakorzeniona tradycja kulinarna i gościnność. Georges Duhamel powiedział „Jeżeli tradycji nie ma w sercach ludzi, to nigdzie indziej nie ma jej na pewno". Wśród kilku potraw charakterystycznych dla regionu lubelskiego znajduje się forszmak (Lemieszka - prażucha, Kiszka ziemniaczana, Kartacze - kołduny, Cepeliny, Forszmak). Między innymi określono Lubelszczyznę, jako region największej popularności tej potrawy. Forszmak, niegdyś bardzo modne danie, dziś sprawia wrażenie zapomnianego. Podawany jest w Finlandii, Niemczech i Rosji. W niektórych rejonach Lubelszczyzny zamiast kokilek podstawą potrawy jest koszyczek z ciasta naleśnikowego. Robi się go delikatnie spłaszczoną chochlą, którą rozgrzewa się w gorącym oleju, wkłada do miski z ciastem naleśnikowym i ponownie zanurza w gorącym oleju. Wkłada się do niego wiele pozornie nie pasujących do siebie składników, a rezultat jest wyśmienity.

Po roku 1955 otworzono wiele nowych, lubelskich restauracji, w których zatrudniano jako kucharzy zarówno młodych absolwentów szkół gastronomicznych jak i starsze, doświadczone kucharki. Spośród produktów najczęściej używanych z tych lat warto przypomnieć szczególnie ziemniaki, wędliny, natomiast z potraw serwowano potrawy tradycyjne: szczególnym powodzeniem cieszył się forszmak lubelski.
W roku 1970 narastający kryzys ekonomiczny doprowadził do robotniczej rewolty na Wybrzeżu i w następstwie do upadku rządów Władysława Gomułki. Pierwszym Sekretarzem PZPR został Edward Gierek, który chciał stworzyć w Polsce rodzaj socjalistycznego społeczeństwa konsumpcyjnego. Miały temu służyć zagraniczne kredyty, których celem było ożywienie polskiej gospodarki i uczynienie jej produktów konkurencyjnymi na międzynarodowym rynku. Zdecydowanie poprawiły się nastroje w społeczeństwie, które nie zdawało sobie sprawy, że żyje na kredyt. Niestety radość była przedwczesna, o czym boleśnie przekonali się wszyscy Polacy. Od roku 1972 w znacznym stopniu wzrosła swoboda wyjazdów zagranicznych. Wielu Polakom pozwoliło to na zapoznanie się z warunkami życia w zachodniej Europie i USA, czemu towarzyszyło rosnące zainteresowanie kuchnią zagraniczną. Dobrze przyrządzane potrawy stawały się obiektami pożądania: ważne było by zdobyć przepis zagraniczny i podawać go ludziom w restauracji. W tym okresie forszmak na chwilę zniknął z lubelskich stołów.

Głęboki kryzys, który ogarnął Polskę na przełomie lat 70 i 80-tych nie mógł nie dotknąć gastronomii, kucharzy i lubelskich restauracji. Powstanie "Solidarności" w sierpniu 1980 roku spowodowało w kraju piętnastomiesięczny stan napięcia, w którym struktury polityczne, gospodarcze i społeczne znalazły się na krawędzi rozpadu. Poziom braku towarów konsumpcyjnych na rynku osiągnął taki stan, że wszelkie rozważania na temat estetyki produktów wydają się czysto abstrakcyjne. W tamtym czasie w restauracjach Lublina obsługa starła się jednak dostosować do tej sytuacji, wykorzystując skromność, a nawet biedę niektórych produktów do przygotowania czegoś co ludzie znają i lubią -  jest to okres największej świetności potrawy tradycyjnej znanej w naszym regionie jako „forszmak lubelski", króluje stołówkach lubelskich wyższych uczelni, gdzie podawany jest niekiedy jako danie główne. „W drugiej połowie lat osiemdziesiątych furorę robiły w Europie (restauracji w Lublinie) flaki z pulpetami mięsnymi w środku, a także bryzol z polędwicy wołowej podawany z duszoną cebulką. Niezmienną renomą cieszył się forszmak, serwowany w cieście naleśnikowym. Opowiadano, że tak jak szampana, wypadało go zamówić w każdym momencie przyjęcia, nawet po deserze." 
Źródło Kurier Lubelski 7.III.2003, Data Wydania 2003  

W latach 90. dwudziestego wieku Polska powraca do swojej tradycji, również Lublin. Znowu na stołach gości nie tylko forszmak, ale zrazy, zwykła kiełbasa. Okazuje się, że pomimo różnych zawirowań w kraju, tradycja nie umiera nigdy, dlatego mogą Państwo do dziś dnia kosztować forszmak lubelski, którego smak pozostaje niezmienny.

 

 

 

 

 

 

Baleron Nadwieprzański

Boczek Nadwieprzański  
Całuski pszczelowolskie

Cebularz lubelski
Chleb ludwiński

Chleb ludwiński żytni
Chleb niedrzwicki
Chleb wiejski - dębowiecki
 Chleb wiejski z otrębami
 Chleb żytni tradycyjny
Chleb żytni wygnanowski

Chodelskie gołąbki z kiszonej kapusty
Ciasto staropolskie podhoreckie
Dzik w cieście

Forszmak lubelski

Gruszka suszona kraśnicka

Gryczak janowski

Gryczok Godziszowski

Grzaniec Marcina z Urzędowa
Jabłczanka z Fajsławic
Jabłka kraśnickie

Janowska nalewka miodowa

Kaczka czarna nadziewana

Kapusta z grochem i śmietaną

Kapusta kwaszona kraśnicka
Karasie z Polesia

Karp w śmietanie po poniatowsku

Karczmiskie pierogi z bobru (bobu)
Kaszanka "Nadwieprzanka"
Kaszanka pieczona z Dobrosławowa

Kiełbasa "Nadwieprzańska"
Kiełbasa wiejska z Dobrosławowa
Kiełbasa wieprzowa z Krzczonowa

Kodeński chleb razowy żytni
Konfitura poziomkowa
Konfitura różana z Końskowoli

Konfitura z owoców róży
Kordiał żurawinowy kraśnicki

Kraśnickie domowe wino owocowe
Krupnik pszczelowolski

Kulebiak generałowej Kickiej

Kwas chlebowy sapieżyński kodeński
Ludwińskie prosię faszerowane
Makaron jajeczny z Ludwina
Makowiec lubartowski
Malina kraśnicka
Maliniak kraśnicki

Malinóweczka

Masło z Bychawy

Masło z Opola Lubelskiego

Marchwiaki z makiem
Miodownik z Jaszczowa

Miód fasolowy

Miód gryczany Godziszowski

Miód gryczany z Lubelszczyzny

Miód malinowy

Miód pitny Czwórniak

Miód pitny Dwójniak

Miód pitny Półtorak

Miód pitny Trójniak

Miód rzepakowy z Roztocza

Nadwieprzański miód lipowy

Nadwieprzański miód wielokwiatowy

Naleweczka "Gruszkówka" z Kraśnika

Nalewka "Poziomkowa Leśna" z Kraśnika
Nalewka Ziemiańska
Nalewka z płatków róży

Nektar św. Eugeniusza - miód ziołowy

Ogórki kiszone kraśnickie

Olej lniany

Olej rzepakowy

Olej świąteczny roztoczański
Olej tarnogrodzki

Oleje z Turzych Rogów

Oranżada kąkolewnicka
Parowańce brzozowickie z kapustą i grzybami

Parowańce z kaszą jaglaną

Parowańce z serem
Parowańce żakowolskie z soczewicą
Paszteciki niedrzwickie z kapustą i pieczarkami
♦ Paszteciki z grzybami
Pączki żakowolskie z powidłami z antonówek
Pieczeń z szynki dzika - wędzona lub pieczona
Pierniczki ozdobne

Piernik lubelski
Piernik żydowski
Pierogi lipniackie z kapustą i grzybami

Pierogi nowodworskie
Pierogi olszewnickie z kaszą gryczaną
Pierogi turowskie z soczewicą
Pierogi z czerwoną fasolą
Pierogi zosinowskie z jagodami
Pierogi żakowolskie ze smażonymi ziemniakami

Pieróg biłgorajski

Pieróg gryczany

Polędwica nadwieprzańska
Powidła śliwkowe z Mikołajówki

Pralina z Lublina
Pyzy polskowolskie z mięsem
Racuchy turowskie

Racuchy z makiem

Rogaliki półfrancuskie śmietanowe z masą orzechową i różą

Rudnicki pieróg jaglany

Ser zabłocki
Sery z ziołami

Sękacz podlaski
Sok z Maliny Kraśnickiej
Syrop malinowy z Mikołajówki
Szarytka w marynacie

Szyneczka z karpia z Pustelni

Szynka domowa roztoczańska

Szynka nadwieprzańska
Szynka wieprzowa z Krzczonowa

Świnia rasy puławskiej
Tertuny brzozowickie z soczewicą

Twaróg z Bychawy
Tymianek z Fajsławic
Wafle tortowe suche
Warzonka kryształówka
Werbkowickie placki z soczewicy

Wędzone dzwonka karpia z Pustelni

Witaminy Eremity

Woleńskie kartoflaki
Zawijaki wygnanowskie

Zawijas nasutowski
Zupa cebulowa z Goraja
Zupa chłopska fajsławicka

Żurawinówka biłgorajska

Żurawinówka Momocka

img



Urząd Marszałkowski Województwa Lubelskiego w Lublinie

ul. Spokojna 4, 20-074 Lublin, tel. 81 44 16 600, faks 81 44 16 602
Redakcja serwisu - Departament Promocji i Turystyki UMWL 
/ Informacje o plikach cookies /