img
26-08-2016
imieniny: Ireneusza, Konstantego, Marii
zmień rozmiar czcionki A A A
img
Lubelskie Strona główna
img
img

Lubelski forszmak

Na Liście Produktów Tradycyjnych figuruje od 8 października 2010 r. Wyrób został zarejestrowany w kategorii gotowe dania i potrawy.

Lubelski forszmak to pożywny gulasz z ogórkami kiszonymi, zaprawiony koncentratem pomidorowym i podany w wydrążonym bochenku chleba, o smaku lekko winnym i kwaśno-ostrym. Nazwa forszmak pochodzi z niemieckiego Vorschmak - przystawka (od vor - przed + schmackhaft - smaczny, apetyczny). Jest to wyrób o konsystencji zawiesistej (zbliżonej do gulaszu) o barwie ceglastej.
Lubelskie posiada niepowtarzalne walory przyrodnicze i historyczne. Niewątpliwie jednak o walorach regionu świadczy również bogato zakorzeniona tradycja kulinarna i gościnność. Georges Duhamel powiedział „Jeżeli tradycji nie ma w sercach ludzi, to nigdzie indziej nie ma jej na pewno". Wśród kilku potraw charakterystycznych dla regionu lubelskiego znajdują się: lemieszka - prażucha, kiszka ziemniaczana, kartacze - kołduny, cepeliny i opisywany forszmak. Lubelszczyzna określana jest jako region największej popularności tej potrawy.
Forszmak, niegdyś bardzo modne danie, dziś sprawia wrażenie zapomnianego. Podawany jest w Finlandii, Niemczech i Rosji. W niektórych rejonach Lubelszczyzny zamiast kokilek podstawą potrawy jest koszyczek z ciasta naleśnikowego. Robi się go delikatnie spłaszczoną chochlą, którą rozgrzewa się w gorącym oleju, wkłada do miski z ciastem naleśnikowym i ponownie zanurza w gorącym oleju. Wkłada się do niego wiele pozornie nie pasujących do siebie składników, a rezultat jest wyśmienity.
Po roku 1955 otworzono wiele nowych, lubelskich restauracji, w których szczególnym powodzeniem cieszył się forszmak lubelski. Tak było do roku 1972, kiedy to w znacznym stopniu wzrosła swoboda wyjazdów zagranicznych. Wielu Polakom pozwoliło to na zapoznanie się z warunkami życia w zachodniej Europie i USA, czemu towarzyszyło rosnące zainteresowanie kuchnią zagraniczną. Dobrze przyrządzane potrawy stawały się obiektami pożądania: ważne było, by zdobyć przepis zagraniczny i podawać go ludziom w restauracji. W tym okresie forszmak na chwilę zniknął z lubelskich stołów. Głęboki kryzys, który ogarnął Polskę na przełomie lat 70. i 80. ubiegłego stulecia, nie mógł nie dotknąć gastronomii, kucharzy i lubelskich restauracji. Powstanie "Solidarności" w sierpniu 1980 roku spowodowało w kraju piętnastomiesięczny stan napięcia, w którym struktury polityczne, gospodarcze i społeczne znalazły się na krawędzi rozpadu. Poziom braku towarów konsumpcyjnych na rynku osiągnął taki stan, że wszelkie rozważania na temat estetyki produktów wydawały się czysto abstrakcyjne. W tamtym czasie w restauracjach Lublina obsługa starła się dostosować do sytuacji, wykorzystując skromność, a nawet biedę niektórych produktów do przygotowania czegoś, co ludzie znają i lubią -  jest to okres największej świetności potrawy tradycyjnej znanej w naszym regionie jako lubelski forszmak. Królował on wówczas w stołówkach wyższych uczelni, gdzie podawany był niekiedy jako danie główne. „W drugiej połowie lat osiemdziesiątych furorę robiły w Europie (restauracji w Lublinie) flaki z pulpetami mięsnymi w środku, a także bryzol z polędwicy wołowej podawany z duszoną cebulką. Niezmienną renomą cieszył się forszmak, serwowany w cieście naleśnikowym. Opowiadano, że tak jak szampana, wypadało go zamówić w każdym momencie przyjęcia, nawet po deserze" - jak przypominał "Kurier Lubelski" (7.III.2003). W latach 90. XX wieku Polska zaczęła powracać do swojej tradycji, również Lublin. Znowu na stołach zaczęły gościć już nie tylko forszmak, ale i zrazy czy zwykła kiełbasa. Okazuje się, że pomimo różnych zawirowań w kraju, tradycja nie umiera nigdy, dlatego mogą Państwo do dziś dnia kosztować forszmak lubelski, którego smak pozostaje niezmienny.

 

 

 

 

 

 

Baba (babka) drożdżowa z jabłkami

Baleron nadwieprzański

Boczek nadwieprzański

Bułka wiejska
Całuski pszczelowolskie
 Cebulak żukowski 

Cebularz lubelski

Chleb gryczany
Chleb ludwiński

Chleb ludwiński żytni
Chleb niedrzwicki

Chleb starowiejski
Chleb wiejski dębowiecki
 Chleb wiejski z otrębami

Chleb żytni naturalny
Chleb żytni tradycyjny
Chleb żytni wygnanowski
Chmiel krasnostawski

Chodelskie gołąbki z kiszonej kapusty
Ciastka przez maszynkę
Ciasto staropolskie podhoreckie

Ćwikła z Werbkowic
Dzik w cieście
 Flaki piaseckie

Golasy izbickie

Gruszka suszona kraśnicka

Gryczak janowski

Gryczok godziszowski

Grzaniec Marcina z Urzędowa
Jabłczanka z Fajsławic
Jabłka kraśnickie
Jabłkówka z Mikołajówki

Janowska nalewka miodowa

Kaczka czarna nadziewana
Kaczka grądziarska

Kaczka po zamojsku
 Kapusta kwaszona kraśnicka 

Kapusta z grochem i śmietaną

Karasie z Polesia
 Karczmiskie pierogi z bobru (bobu)

Karp w śmietanie po poniatowsku

Kaszanka nadwieprzanka
Kaszanka pieczona z Dobrosławowa
Kiełbasa bronicka
Kiełbasa królewska wędzona z Wisznic

Kiełbasa nadwieprzańska
Kiełbasa swojska wędzona z Wisznic
Kiełbasa wiejska z Dobrosławowa
Kiełbasa wieprzowa z Krzczonowa

Kisiel z owsa (owsiany) 
Kluski gryczane

Kodeński chleb razowy żytni
Konfitura poziomkowa
Konfitura różana z Końskowoli

Konfitura z owoców róży
Kordiał żurawinowy kraśnicki

Kraśnickie domowe wino owocowe
Krupnik pszczelowolski

Kulebiak generałowej Kickiej

Kwas chlebowy sapieżyński kodeński

Lody lubartowskie
Lubelski forszmak
Ludwińskie prosię faszerowane
Makaron jajeczny z Ludwina
Makowiec lubartowski
Malina kraśnicka
Maliniak kraśnicki

Malinóweczka
Marchwiaki z makiem
Masło z Bychawy

Masło z Opola Lubelskiego 

Miodownik z Jaszczowa

Miód fasolowy odmianowy

Miód gryczany godziszowski

Miód gryczany z Lubelszczyzny

Miód malinowy

Miód pitny czwórniak

Miód pitny dwójniak

Miód pitny półtorak

Miód pitny trójniak

Miód rzepakowy z Roztocza

Nadwieprzański miód lipowy

Nadwieprzański miód wielokwiatowy
Nadwiślański sok jabłkowy

Naleweczka gruszkówka z Kraśnika

Nalewka poziomkowa leśna z Kraśnika
Nalewka ziemiańska
Nalewka z płatków róży
Nałęczowski miód wielokwiatowy

Nektar św. Eugeniusza - miód ziołowy

Ogórki kiszone kraśnickie

Olej lniany

Olej rzepakowy

Olej świąteczny roztoczański
Olej tarnogrodzki

Oleje z Turzych Rogów

Oranżada z Kąkolewnicy
Parowańce brzozowickie z kapustą i grzybami

Parowańce z kaszą jaglaną

Parowańce z serem
Parowańce żakowolskie z soczewicą
Paszteciki niedrzwickie z kapustą i pieczarkami
♦ Paszteciki z grzybami
Pączki żakowolskie z powidłami z antonówek
Pieczeń z szynki dzika - wędzona lub pieczona
Pierniczki ozdobne

Piernik lubelski
Piernik żydowski
Pierogi lipniackie z kapustą i grzybami

Pierogi nowodworskie
Pierogi olszewnickie z kaszą gryczaną
Pierogi turowskie z soczewicą
Pierogi z czerwoną fasolą
Pierogi zosinowskie z jagodami
Pierogi żakowolskie ze smażonymi ziemniakami

Pieróg (piróg) biłgorajski

Pieróg gryczany

Polędwica nadwieprzańska
Polędwica wędzona z Wisznic
Powidła śliwkowe z Mikołajówki

Pralina z Lublina
Pyzy polskowolskie z mięsem
Racuchy turowskie

Racuchy z makiem

Rogaliki półfrancuskie śmietanowe z masą orzechową i różą

Rudnicki pieróg jaglany

Ser zabłocki

Sernik z kartoflami z Jaszczowa
Sery z ziołami

Sękacz podlaski
Słodkowska kapusta z grzybami
Sok z maliny kraśnickiej
Swojskie mięso wekowane ze Zwierzyńca
Syrop malinowy z Mikołajówki
Syrop z owoców róży
Syrop z płatków róży
Szarlotka józefowska
Szarytka w marynacie

Szyneczka z karpia z Pustelni

Szynka domowa roztoczańska

Szynka nadwieprzańska
Szynka wędzona z Wisznic
Szynka wieprzowa z Krzczonowa
Śmietana z Bychawy

Świnia rasy puławskiej
Tertuny brzozowickie z soczewicą
Truskawka z gminy Puławy  

Twaróg z Bychawy
Tymianek z Fajsławic
Wafle tortowe suche
Warzonka kryształówka
Werbkowickie placki z soczewicy

Wędzone dzwonka karpia z Pustelni

Witaminy Eremity - syrop z czarnego bzu

Woleńskie kartoflaki
Zawijaki wygnanowskie

Zawijas nasutowski
Zupa cebulowa z Goraja
Zupa chłopska fajsławicka
Zupa z karpia

Żur żukowski

Żurawinówka biłgorajska

Żurawinówka momocka

img



Urząd Marszałkowski Województwa Lubelskiego w Lublinie

ul. Artura Grottgera 4, 20-029 Lublin, tel. 81 44 16 600, faks 81 44 16 602
Redakcja serwisu - Departament Promocji i Turystyki UMWL 
/ Informacje o plikach cookies /